Ogen voor dissectie


Iedereen weet ondertussen dat het vinden van runderogen voor dissectie in het derde jaar ASO een groot probleem is. !
De heer Stalpaert, hoofdinspecteur die zich bezighoudt met  slachtafval,  bevestigde ten stelligste dat runderogen niet meer het slachthuis mogen verlaten.
Verlies dus je niet tijd met het aanvragen van officiële contracten tussen OVAM en het VVKSO!

Daarom volgende tip :

Bij CLEVIDECO (firma voor het versnijden van paardenvlees) (tel. 056/404240) kan je zoveel paardenogen krijgen als je maar wil aan 0.50 € per stuk. Het bedrijf ligt vlak naast de autostrade in Rekkem (industriezone LAR), bij Kortrijk. De ogen wordt per 10 stuks luchtledig verpakt.

Misschien kan de begeleiding van elke provincie hier een actie op touw zetten voor een gezamenlijke aankoop, zeker voor de provincies die ver verwijderd liggen van Kortrijk!:

Ik deed dit jaar de inspanning en reed 240 km ! En het werd een zeer leerrijk practicum : Een paardenoog is namelijk vrij groot en makkelijker hanteerbaar voor leerlingen.
Elk practicum as een aha–erlebnis voor de leerlingen!!

Maria Beerten
SNI Anderlecht

Terug


 

De honingbij

Wie een beetje Duits kent, eventueel met het woordenboek erbij, kan heel wat documentatie vinden over de honingbij via een begrippenkaart.
Neem de webstek: http://www.tu-bs.de/institute/fachdidnat/didaktikbio/layout.htm
Klik in de linkerkolom op “MindMaps”. Zoek dan in de tabel het onderwerp “Die Biene” en klik op die naam. Je krijgt dan een begrippenkaart met als centraal woord “Die Honigbiene”. Door te klikken op een van de tientallen rubrieken krijg je iedere keer meer uitleg over het aangeklikte onderwerp.

Walter Deconinck
walter.deconinck@skynet.be

Terug


Discussie over Genetisch Gewijzigde Organismen (GGO’s)

Neem de webstek http://www.stanford.edu/~rhorn en klik op “Genetically Modified Food Project”. Je krijgt eerst een lijst van vier rubrieken te zien. In elk van die rubrieken maak je op een originele manier kennis met de pro’s en de contra’s van de GGO’s.

Walter Deconinck
walter.deconinck@skynet.be

Terug


Evolutie en creationisme

In de Verenigde Staten worden de biologieleerkrachten van het middelbaar onderwijs dikwijls geconfronteerd met het zogenaamde creationisme. Wetenschappelijke organisaties stellen dan ook de leerkrachten documenten ter beschikking waarmee de biologieleerkrachten zich uit de slag kunnen trekken. De onderstaande publicaties zijn alle gratis on line te lezen:

National Academy of Sciences. 1998. Teaching About Evolution and the Nature of Science.
Washington, DC: National Academy Press.
Tekst on line beschikbaar:
http://books.nap.edu/html/evolution98

Idem. 1999. Science and Creationism: A View from the National Academy of Sciences. Second Edition.
Washington, DC: National Academy Press.
Tekst on line beschikbaar:
http://books.nap.edu/html/creationism

National Science Teachers Association.2000. The Creation Controversy and the Science Classroom.
Arlington: NSTA Press
Tekst on line beschikbaar:
http://www.nsta.org Klik in de linkerkolom op “Science Store” en plaats dan in het zoekvenster de term “Creationism”. Klik op de afbeelding van de kaft van het boek en vervolgens op “Read the entire book in PDF format”.

Walter Deconinck
walter.deconinck@skynet.be

Terug


Een leerrijke site

Beste,
Een leerrijke site, ook voor eerste graad.

http://beeldbank.schooltv.nl/index.jsp

vriendelijke groeten

Ph. Haex
Schutterslaan 35
3670 Meeuwen-Gruitrode

ph.haex@skynet.be

Terug


Database menselijke eiwitten

Beste collega’s,

Soms vind ik wat ik niet zoek, maar ’t resultaat is daarom niet minder mooi.

Bij het zoeken naar informatie voor het project “Alcohol en rijden onder invloed” stootte ik toevallig op een interessante databank over menselijke proteïnen.
Het gaat om de website http://www.hprd.org/ = Human Protein Reference Database. Deze database geeft van een massa menselijke eiwitten, de samenstelling aminozuur per aminozuur, het genlocus en de DNA-code van het desbetreffende gen.
Zeker de moeite waard voor de leerlingen van het zesde jaar.

Vriendelijke groeten,

Jos Punie

Terug



Z
uurstofgasproductie door waterpest

Waarde collega’s,
Als jarenlang lid van bio (lid nr. C150) heb ik niet gereageerd op uw oproep om originele experimenten door te mailen.
Waarom niet ? Wel : primo : ik ben een chemicus, die wel 25 jaar lang biologie “gedoceerd” heb, maar ik beschouw mij
nog altijd als een “amateur”op het vlak van biologie. Secundo : de proef die ik jullie had willen voorstellen is van zo’n eenvoud, dat ik veronderstelde dat ervaren biologieleraars zouden zeggen : ‘elementary, dear Watson’.

Iedere biologieleraar (die naam waardig) kent de klassieke proef om fotosynthese aan te tonen : plaats waterpest in een beker water, met een (watergevulde) trechter en een (dito) proefbuis erbovenop, en belicht b.v. met een Reuterlamp. Al snel zie je dan gasbelletjes ontsnappen.
Tot hiertoe geen probleem, maar dan moet je aantonen dat dit gas zuurstof is, door de ontvlamming van een gloeiende houtspaander.
Ik heb nog NOOIT een collega ontmoet die deze bekende proef met succes uitgevoerd heeft – zonder “foefelen”.

Een klassieke truc is b.v. het water (over)verzadigen met zuiver zuurstofgas, dat natuurlijk vrijkomt bij opwarming (zonlicht of Reuterlamp), maar dat is uiteraard je reinste bedrog. Ik heb deze proef tot in den treure uitgetest (als chemicus), maar steeds met teleurstellende resultaten.

Daarom dit “simplistische” alternatief : plaats een bloempot met een kleine kamerplant (b.v. een geranium) in een bak met water, en plaats er een stolp (met open hals) over. Hou een paar maal een brandend kaarsje – genre verjaarsdagstaart – vastgesmolten in een verbrandingslepel (vraag er maar één aan je collega chemie) in de stolp tot de kaars vrijwel onmiddellijk dooft, verwijder de verbrandingslepel en sluit af met een stop. Herhaal de proef na korte tijd, en bewijs zo dat er geen noemenswaardige hoeveelheid zuurstof meer aanwezig in de stolp – die je ofwel op de vensterbank zet, of belicht met een Reuterlamp.
Herhaal de proef een paar dagen later, en de kaars brandt weer vrolijk … en je proef staat meteen weer klaar voor de volgende klas.

Groetjes.
Voor verdere informatie : bel maar eens (03/440.20.47) of zend een e-mail: willy_cardon@hotmail.com

Terug


EHA!, het Ecohuis Antwerpen

Wat?
Een oud textielmagazijn ("De Wolmolen') werd op duurzame wijze gerenoveerd en omgebouwd tot een uiterst energiezuinig demonstratieproject. Via duidelijke en toegankelijke infoborden en toetsschermen krijg je als bezoeker duiding bij de gebruikte materialen en technieken.
De hoofdbrok wordt gevormd door een mooi ogende, boeiende, interactieve tentoonstelling, verdeeld over verschillende zones, waar thema's worden behandeld rond het leefmilieu. Vooral de eigen rol van iedere bezoeker in die verhalen komt goed aan bod.

Tussendoor kan je enkele vragen beantwoorden over je eigen milieugedrag, hiervoor kan je aan de balie een kaartje met een persoonlijk nummer afhalen en dat inloggen op het toetsscherm. Even verder staat weer een beeldscherm (verborgen in de grote luchtfoto van de Antwerpse agglomeratie) en tegen het auditorium aan staat nog een computer, waar jouw antwoorden - met zinvolle commentaar - worden uitgeprint. Daarvoor moet je echter de zes computers gevonden hebben, anders krijg je een onvolledig verslag. Beneden staat er dus één computer (achter die foto), op de eerste verdieping zijn er twee en op de derde verdieping staan de overige drie. De thema's staan onder zes kopjes: ruimte (over mobiliteit), water (verbruik en besparingstips), energie (gebruik en besparing), hout (papierbesparing), materialen (verpakking en recycling) en shop (zinvol aankoopgedrag).

De trap is rond een centrale zuil gemonteerd, die dienst doet als 'Arabische koeltoren' (steunend op een 4000 jaar oud principe). Op de tweede verdieping is een up-to-date mediatheek ondergebracht (open op woensdag en na afspraak). Nog hoger kan je de zonnepanelen gaan bekijken en twee daktuinen. De lift mag uitsluitend door mindervaliden worden gebruikt.
Via het auditorium en de Ecotuin (afgewerkt tegen Pasen 2004) kom je terecht in EcoLogies, een duurzame kijk- en uitprobeerwoning. Met behulp van een audiogids krijg je informatie via de ingetoetste nummers.

We hebben met de zoogidsen van Antwerpen het volledige parcours gelopen en alle onderwerpen grondig bekeken: dat neemt 2,5 uur in beslag. Daarna waren we blij dat het EcoCafé een ruim aanbod aan dranken en hapjes heeft tegen een zeer aanvaardbare prijs.

Waar en wanneer?
Turnhoutsebaan 139 (over het districtshuis) 2140 Borgerhout,
http://ecohuis.antwerpen.be,
ecohuis@stad.antwerpen.be,
tel.: 03/217 08 11.
Maandag gesloten, dinsdag alleen na afspraak; overige dagen doorlopend open van 10 uur tot 16.30 uur.

Kosten
2 EUR per persoon; halve prijs voor -18 j. en +60 j.; gratis voor leerkrachten (VOB-lidkaart niet vergeten!), studenten, scholieren en inwoners van Antwerpen. Op vrijdag heeft iedereen gratis toegang.

Praktisch
Een bezoek aan het EHA! kan ondermeer uitstekend gekoppeld worden aan een zoo-bezoek. In dat geval is het raadzaam eerst de zoo te bezoeken en daar ook de middagpauze te voorzien. Via de draaideur achter de Egyptische tempel (giraffen) kom je in de Ploegstraat. Naar links, over de tramrails van de Ommeganckstraat (het enige kruispunt zonder verkeerslichten) kom je via de Provinciestraat in de as Carnotstraat-Turnhoutsebaan. Via dit kortste parcours ligt het EHAI op 10 minuten loopafstand. Terug naar het Centraal station moet dan wel via de Turnhoutsebaan, de Carnotstraat en het Koningin Astridplein (= 15 minuten).
Voor wie met een autobus komt, is het terug opstappen aan het EHA! veel gemakkelijker dan aan de zoo. Er mag niet gestopt worden aan het EcoHuis (slechts één rijstrook!), maar om de hoek (eerste straat rechts naar het centrum toe: 'Laar' en kerk 0. L.V. ter Sneeuw) of aan het districtshuis moet dat vlot kunnen.
De Turnhoutsebaan loopt uit op de Singel, de ring en de oprit van de A17.
Een voorafgaand, persoonlijk bezoek lijkt me aangewezen. Wij hadden een schitterende gids, Harry Schram, die tevens de informatie leverde voor dit berichtje, waarvoor hartelijk dank!

Frans Desfossés (Edegem)

Terug


Egeria densa - een nieuwe soort voor ons land
Gekregen van Michel Asperges (besmettelijk -))



Egeria densa nieuwe soort voor ons land

roeland.vaes@pandora.be


Van Walter Deconinck kregen we nog enkele webadressen i.v.m. het onderwerp:
http://users.compaqnet.be/cn007675/elodea.htm
http://www.wetwebmedia.com/PlantedTksSubWebIndex/elodea.htm

Terug


Een boek over microscopisch onderzoek van waterzuiveringsslib
Aquafin gaf een boek uit over microscopisch onderzoek van waterzuiveringsslib. Aan de hand van de componenten van actief slib kan achterhaald worden hoe het staat met de kwaliteit van het slib en kan men inschatten welke resultaten er in het zuiveringscentrum mee gehaald kunnen worden.
Best interessant voor lessen over eencelligen, want bij een rioolzuiveringsinstallatie kan je als leerkracht een staal slib halen.
Ik kon het boek even doornemen bij een studiebezoek aan een waterzuiveringsinstallatie. Zeer verzorgde uitgave , waarin vooral de foto's boeiend zijn. Leerlingen kunnen snel hun preparaatje vergelijken met de fotos in het boek en zo een naam plakken op de eencelligen die ze aantreffen.
Qua tekst waarschijnlijk (op het eerste gezicht) al te vakgericht voor verwerking in de biologielessen.
De kosten liggen wel erg hoog (80 euro voor 75 blz!)

Handleiding microscopie - KP 560
Aquafin

Luc Daniels

Terug



O
ok chemie kan leuk zijn!...
Nogal wat leraren biologie geven ook het vak chemie. Wie eens een spectaculair proefje wil uitvoeren, moet volgende website dringend bezoeken : http://www.chem.leeds.ac.uk/delights/

40 spectaculaire proeven worden er uit de doeken gedaan.

Mvg,
Diederik D'Hert

Terug



H
allo VOB,


Als regente biologie ben ik steeds op zoek naar nieuwe dingen. Zo ontdekte ik laatst 2 toffe sites waar je verschillende dingen terug kan vinden i.v.m. biologie.

Http://www.helinium.nl

en

http://www.sni-anderlecht.be/linkermenu/links/bio.htm


Vriendelijke groeten

Pascale Van Tenderloo
Jan Van Canlaan 42 B7
2660 Hoboken

Terug


Duurzame ontwikkeling
De Federale Diensten voor Wetenschappelijke, Technische en Culturele Aangelegenheden (DWTC) hebben twee pedagogische brochures opgesteld in het kader van een bewustmaking van het grote publiek voor de problematiek van de duurzame ontwikkeling.
De brochures zijn een vereenvoudigde neerslag van 6 jaar wetenschappelijke onderzoeken inzake duurzame ontwikkeling.
 
De eerste brochure "DUURZAME ONTWIKKELING: JE EERSTE STAPPEN" is hoofdzakelijk bestemd voor het lager, het technisch of het beroepssecundair onderwijs. De tweede brochure "DUURZAME ONTWIKKELING: EERST BEGRIJPEN, DAN HANDELEN" is meer bestemd voor het hoger secundair onderwijs en het hoger onderwijs van het korte type.
 
Het gaat er vooral om de grote diversiteit aan te tonen van de thema's verbonden met duurzame ontwikkeling.  Daarnaast staat het analyseren en begrijpen van de complexiteit van de huidige problemen, evenals het uitdenken van enkele oplossingen op basis van de resultaten van wetenschappelijk onderzoek.  Er werden heel wat gegevens verzameld uit de studies die door de DWTC gecoördineerd werden; andere bronnen werden ook geraadpleegd: teksten, cijfergegevens, tabellen, grafieken, diagrammen, foto's ...
Gezien de grote diversiteit van de thema's van duurzame ontwikkeling werden er drie uitgekozen die meer in detail belicht worden:
- productie- en consumptiepatronen;
- transport en mobiliteit;
- verstedelijking en ruimtelijke ordening.
Elk thema wordt op zes pagina's voorgesteld.  Elke pagina wordt als een zelfstandige steekkaart opgesteld.  Eerst wordt het probleem geschetst, vervolgens worden oplossingen voorgesteld die duurzame ontwikkeling bevorderen.  Een pagina met referenties (publicaties, internetsites en nuttige adressen) ontbreekt uiteraard ook niet.
Bovendien wordt in beide brochures in een vierde deel de duurzame ontwikkeling in zijn geheel voorgesteld.
 
De twee brochures werden op dezelfde manier opgesteld en behandelen dezelfde thema's.  De presentatie van de brochure die bedoeld is voor het lager secundair onderwijs is echter eenvoudiger.  De meeste voorbeelden en illustraties zijn ook verschillend in beide brochures.
 
Een exemplaar van elke brochure werd reeds naar de scholen gestuurd, maar je kan ze ook verkrijgen bij mevr. Marie-Carmen Bex - DWTC, Wetenschapsstraat 8, 1000 Brussel, tel. 02/238 34 81.
Je kan ze ook downloaden in pdf-formaat (Adobe Acrobat Reader is vereist) van de DWTC-internetsite op het volgende adres: www.belspo.be/young, en dan via quicklinks.
 

Marleen Van Strydonck (Borgerhout)

Terug



De Bergen
 
Project Landschapseducatie
 
Op zaterdag 13 april werd het educatief project "De Bergen" voorgesteld.  Dit  landschapseducatieproject situeert zich in de West- en Frans-Vlaamse heuvelstreek.
 
Het educatief project "De Bergen" werkt rond landschapseducatie.  Vertrekkend vanuit waarnemingen wordt een landschap in al zijn dimensies onderzocht.  Zowel aardrijkskundige, biologische en historische, als economische, recreatieve en toeristische aspecten komen aan bod.  Dit gebeurt hoofdzakelijk via ervaringsgerichte activiteiten.  De nadruk ligt dus letterlijk op doen!  Daarnaast kan een dergelijke buitenklasactiviteit uitgebreid worden met opdrachten en suggesties inhouden voor andere vakken, zoals plastische opvoeding, Nederlands en andere moderne vreemde talen.
 
Concreet schragen vier pijlers dit project.
 
1. Het werkboek stimuleert leerkrachten van het 4de, 5de en 6de jaar secundair onderwijs om met hun klas, via uitgewerkte veldopdrachten, de verscheidene landschappen in de West- en Frans-Vlaamse Heuvel-streek te ontdekken.  Het werkboek wordt aangeboden in zwart-witdruk, zodat de leerkracht alleen maar de benodigde delen voor de leerlingen hoeft te kopiëren.
'De Bergen' is de naam die de lokale bevolking gebruikt voor deze streek.  Volgende modules komen aan bod: Kemmel-dorp, de Warande, Kemmelberg, Domeinbos Rodeberg, het Eeuwenhout, Van Scherpenberg naar Baneberg en de Catsberg.
 
2. Om de mogelijkheid te geven lessen en veldopdrachten een persoonlijke invulling te geven werd dit werkboek ook op cd-rom geplaatst.  Het is beschikbaar in pdf formaat (met alle foto's in kleur), maar ook in Wordformaat zodat een inventieve leerkracht het naar hartelust kan bewerken.  Op de cd-rom staat ook een PowerPoint presentatie over de evolutie van het landschap van de West- en Frans-Vlaamse Heuvelstreek en een map met tientallen kleurenfoto's van 'De Bergen'.
 
3. Het totale pakket zal vanaf mei ook te raadplegen zijn op de provinciale website.
 
4. Bij de introductie van het project worden vormingen georganiseerd voor de West-Vlaamse leerkrachten.
 
Praktische informatie
 
- 'De Bergen, landschapseducatie in de West- en Frans-Vlaamse Heuvelstreek' - Werkboek.  Redactie: Dirk Barbez, Arnold Halsberghe, Willy Wintein, Luc Zwartjes.  Eindredacteur: Dirk Barbez.  Uitgegeven en gedrukt door het provinciebestuur West-Vlaanderen - 222 blz. - Prijs: 4 euro.
 
- Cd-rom samengesteld door Luc Zwartjes.  Prijs: 5 euro
 
Verkrijgbaar in
Provinciehuis Tolhuis
Jan Van Eyckplein 2
8000 Brugge
Tel.: 050 40 74 74 - Fax: 050 40 75 75
e-mail: provincie@west-vlaanderen.be
Provinciehuis Boeverbos,
dienst natuur- en milieueducatie
Koning Leopold III-laan 41
8200 Brugge
Tel.:   050 40 32 51 - Fax: 050 40 34 03
e-mail: nme@west-vlaanderen.be
 
Marleen Van Strydonck (Borgerhout)
De ecosystemen
 
In de reeks [clik-on] voor tieners verscheen bij Artis-Historia De ecosystemen, een interactief boek met cd-rom (voor PC en Mac) + Internetsite, ISBN 90-5657-184-2.  De tekst is aangepast aan het schoolprogramma, auteur Jaak Geuns is trouwens VOB-lid.  Ook in de evaluatiegroep zaten verscheidene VOB-leden.
 
Na een inleiding, waarin alle begrippen die nodig zijn om een ecosysteem te kunnen bespreken uitgelegd worden, worden volgende ecosystemen behandeld: het bos, de bergen, de rivier, vijvers en meren, de zee, het strand, heide en steppen, poolgebieden, woestijnen en de stad.  Elk hoofdstuk bevat heel veel interessante, compact samengevatte 'leerstof', met duidelijke kleurenfoto's en verwijzingen naar andere plaatsen in het boek en naar bijkomende informatie op de cd-rom.  Met 'wist je dat al?'  wordt de aandacht gevestigd op weetjes rond het behandelde onderwerp.  Kernwoorden staan in de kantlijn en in kaders wordt nog meer wetenschap gegeven.  De schema's zijn eenvoudig en duidelijk. 
 
De kunstzinnige kleurtekeningen van elk ecosysteem zijn echter niet zo nauwkeurig.  Zo kan ik bij de tekening van het bos onmogelijk de gaai (niet meer Vlaamse gaai!) herkennen en het everzwijn is een  zwarte vlek op pootjes.  Ook de zwarte specht en de ree zijn onherkenbaar. En waarom daar een ruigpootuil afbeelden, die bij ons zeer zeldzaam voorkomt? 
Terwijl ik toch op een onvolkomenheid wijs, nog twee.  Ik lees op p. 10: "Insectenbloeiers zijn erg goed in het lokken van insecten door kleuren, geuren en nectar."  Wetenschappe-lijker lijkt me: "De insecten worden door de kleuren, geuren en nectar van de insectenbloeiers aangetrokken."
Op p. 47 worden 'nutriënten of voedingszouten' aangevoerd door het rivierwater, op p. 14 nemen de plantenwortels 'water en opgeloste voedingsstoffen' uit de bodem op.    Meer correct en steunend op de Belgische voedingsmiddelentabel zag ik liever: 'nutriënten of voedingsstoffen' en 'water en sommige opgeloste voedingsstoffen (mineralen)'.
 
Ik denk dat het niveau van het boek voor leerlingen uit de 1ste graad S.O. nog wat te hoog ligt.  Daarom klinkt de inleiding op de cd-rom voor leerlingen uit 2de en 3de graad S.O. weer wat te 'kinderlijk'.  Na even experimenteren heb je door hoe je door de gegevens surft.  Een aantal onderwerpen worden niet verder uitgewerkt dan dat wat al in het boek staat (dezelfde foto's), sommige ingesproken teksten kun je ook op het scherm aflezen, maar er zijn natuurlijk ook nieuwe foto's en teksten. Spijtig dat de wetenschappelijke namen van planten en dieren niet cursief gedrukt staan.  Bepaalde termen worden niet in het boek, maar wel op de cd-rom verklaard. De helptoets brengt je in de tekst van de gebruiksaanwijzing van het boek.
Elk ecosysteem wordt aan de hand van een aantal schema's behandeld.  Die schema's zijn de neerslag van de tekst in het boek.  Hier kun je vakoverschrijdend met je collega Nederlands werken.  Met de 'tekst'toets kan je trouwens de hele tekst en de schema's uit het boek oproepen.  Leuk is ook dat je op elk ogenblik naar het Frans (tekst en gesproken woord) kan overschakelen.  Een idee voor de Franse les dan weer.
De schematische tekeningen zijn dezelfde als in het boek, dus 'cd-romvulling'.  De 'video's' zijn ook maar vulling: slechts twee echte filmpjes waarop een man staat uitleg te geven, maar met weinig ondersteunende beelden.  De man praat Frans en dat hoor je nog op de achtergrond van de Nederlandse commentaar.  De andere 'video's' zijn slechts de kleur-tekeningen van de ecosystemen, ditmaal gedeeltelijk op het scherm (zonder uitleg) en je kunt er dan door laveren.  De gaai en het everzwijn worden er niet duidelijker door.
Je kan je kennis testen en er zijn ook nog enkele toepasselijke spelletjes (puzzels, geheugenspelletjes en beeldenjacht).  De Internettoets heb ik niet getest.
 
Een interessant boek (ondanks de enkele onvolmaaktheden), verkrijgbaar voor 14,25 euro en 250 oude Artispunten voor de reeks inkleefplaatjes, of voor 16,75 euro.
 
Herman Snoeck (Antwerpen)
 
Pollenbuizen
 
De kieming van stuffmeefkorrels kan het best gevolgd worden in een hangende druppel, dus in een 'vochtige kamer' van een uitgehold voorwerpglas.  Voor moeilijk kiemende soorten wordt aanbevolen de opstelling 1 ½ 2 uur uit het daglicht te houden.
 
In zuiver water kiemen o.a. pollen van Penningkruid (Lysimachia nummularia), Tabak (Nicotiana tabacum) en Berk (Betula sp.). Opwarming tot 25 ÁC versnelt de kieming.
 
Voor alle volgende planten wordt eerst een 2 % oplossing van gelatine in water gemaakt.  Het bijvoegen van een spoortje citroenzuur werkt gewoonlijk de kieming in de hand.  De bekomen stockoplossing wordt gebruikt om er sacharose in verschillende massaprocenten aan toe te voegen.
 
Narcissen (Narcissus sp.), Pioenen (Paeonia sp.) en Eendagsbloem (Tradescanda virginiana): 3 ½ 5 % sacharose.  Opmerking: van eendagsbloem de pas ontloken bloemen gebruiken.
 
Tulpen ( Tulipa sp.), Ui (Allium cepa) en andere looksoorten: 3 tot 10 % sacharose.  Voordelen: zeer snel kiemend, goed kleurbaar, grote kiernen.
 
Vlijtig liesje (Balsalmina sultani) en Papavers (Papaver sp.): 5 % sacharose.  Opm.: Vlijtig liesje heeft pollen met 4 kiemsporen, zeer snel uitgroeiend.  Dat laatste geldt ook voor papavers (binnen het half uur).
 
Daglelie (Hemerocallis sp.): 10 % sacharose.  Opm.: brede pollenbuis met duidelijke protoplasmastroming.
 
Lathyrus-soorten (Lathyrus sp.): 15 % sacharose.  Opm.: zeer geschikt studiemateriaal.
 
Lelietje-van-dalen (Convalaria majalis): 6 tot 20 % sacharose.
 
Vaste lupine (Lupinus polyphyllus): 25 % sacharose.  Opm.: soms vertakte pollenbuis.
 
Klein springzaad (Impatens parviflora): 30 % suiker.
 
Voorlopige preparaten kleuren in methylgroen-azijnzuur.
Los 1 g kleurstof (C.I. 42585) op in 100 ml azijnzuur 2 %. (Etiket: R 36/37/38 en S 26-36.)
 
Voor blijvende preparaten moet het gekiemde pollen eerst gefixeerd worden in chroomzuur-azijnzuur.  Recept: 70 ml chroomzuur 1 % + 5 ml ijsazijn + 90 ml gedestilleerd water.  (Etiket voor zuiver CrO3: R 49-8-25-35-43-50/53 en S 28-53-45-60-61.  Niet meer in scholen!)
Het fixeren duurt 24 uur, daarna uitwassen met gedestilleerd water.
 
Voor gefixeerd materiaal worden een drietal kleuringen opgegeven (Schlüter).
 
Auraviol naar Geidis.  Materiaal ophelderen in javel, spoelen in licht zuur water (1 % HCI), kleuren, differentiÎren in ethanol 70 %, dan snel in 2-propanol en insluiten in Euparal.
Resultaten:     onverhout weefsel blauwzwart, hout vlammend rood, kurk geelrood.
 
Kernzwart (5 g opgelost in 100 ml heet water) 15 tot 60 minuten, spoelen in gedestilleerd water, 15 min. tegenkleuren in chrysoidine (C.I. 11270 - 1 g in 100 ml ethanol 70 %), differentiÎren in ethanol 70 %, ontwateren, insluiten in hars.  Resultaten: onverhoute weefsels blauwzwart, verhoute helder geel tot diep goudgeel.  Aanvulling met Sudan III (C.l. 26100) is mogelijk: Sudan III op het einde toevoegen (1 g Sudan III in 100 ml 2-propanol), hierin worden kurk en cutine tegelrood tot karmijn gekleurd.
 
IJzerhematoxyline (Heidenhahn): vanuit gedestilleerd water 10 min. beitsen in ijzeraluinoplossing 2,5 %, spoelen in aqua dest., 1 uur kleuren in hematoxyline.  Het materiaal differentiÎren in ijzeraluinoplossing, spoelen in leidingwater, tegenkleuren kan in Orange G (C..I. 16230) of lichtgroen (C.I.42095).
 
Frans Desfossés (Edegem)

Systematiek
 
De runderlintworm heeft een nieuwe wetenschappelijke naam: Taeniarhynchus saginatus.  De varkenslintworm blijft Taenia solium heten.
Het overbrengen van de runderlintworm in een ander geslacht komt niet onverwacht, tenslotte zijn er opmerkelijke verschillen tussen de lintwormen die beide de mens als eindgastheer hebben.
 
De varkenslintworm draagt op de ronde kop een kort rostrum met dubbele hakenkrans en vier geprononceerde zuignappen.  In een rijp lid zijn de zijtakken van de uterus op hun beurt sterk vertakt.  De rijpe leden blijven in groepjes aan elkaar hangen en verlaten samen met de uitwerpselen het lichaam.  De blaaswormen vallen sterk op in besmet varkensvlees; ze ontsnappen dus niet licht aan het oog van de keurder.
De mens kan ook tussengastheer van de varkenslintworm zijn.  Dat hoeft niet noodzakelijk te wijzen op een gebrek aan hygiëne: door hevige antiperistaltische darmbewegingen kunnen rijpe leden tot in de maag opgestoten worden.
 
De runderlintworm draagt op de peervormige kop vier elliptische zuignappen.  De uterus is dichotomisch vertakt.  De gespierde, rijpe leden komen afzonderlijk en op eigen kracht uit het lichaam, niet noodzakelijk samen met uitwerpselen.  De gastheer kan bv. tussen de lakens al eens een rijp lintwormlid aantreffen.  Nooit werden blaaswormen van deze lintworm bij mensen aangetroffen.  Bij de keuring van verdacht rundvlees moet men zeer oplettend zijn: de blaaswormen vallen niet op.
 
Bron: Brumpt L. & Brumt V., 1967, Travaux pratiques de parasitologie, Masson et Cie., Paris, 7i¶me Údition.  Een prima boek, maar uiteraard met de oude benamingen.
 
Frans Desfossés (Edegem)
 
Bos & Groen Nieuw
Indien je deze periodieke nieuwsbrief van de afdeling Bos & Groen wil krijgen dan geef je een (telefonisch) seintje aan het
Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, Afd. Bos & Groen,
Koning Albert II - laan 20 bus 8, 1000 Brussel,
e-mail bos.groen@lin.vlaanderen.be,
Karlijne Moons, 02/553 75 88.


Onovertroffen webstek over evolutie

[ http://www.pbs.org/wgbh/evolution ]
Deze Amerikaanse webstek over evolutie is werkelijk het neusje van de zalm! Video’s, interviews, foto’s en teksten over evolutie, genoeg om vele uren achter de computer te blijven zitten. Een van de medewerkers is de bekende Jane Goodall. Je kan onder meer niet minder dan 54 video’s bekijken! Ga daarvoor naar “Evolution Library”, vink daar “Video” en “Go” aan en doe je keuze. Het bekijken van deze films gaat het best met het systeem “QuickTime”.



I
nteressante licentiaatthesissen


Een universitaire licentiaatstudie wordt afgerond door het indienen van een licentiaatverhandeling. In de meeste gevallen hebben de studenten daar heel veel werk in gestoken, maar zijn de resultaten van hun onderzoek niet meer te raadplegen.
Lieven De Ruyck, een leerkracht van de Sint-Lodewijkscholen uit Wetteren, heeft evenwel het initiatief genomen om thesissen volledig on line te laten lezen op een webstek:
[http://www.ethesis.net/index.html ]

Veel van de opgenomen thesissen zijn van historische aard, maar er zijn er toch enkele die een biologieleerkracht kunnen interesseren:
Sam Deckmyn. Tussen Comte en Spencer. Guillaume De Greef, Emile Vandervelde en het sociaal darwinisme. Academiejaar 2001-2002. Universiteit Gent. Promotor: prof. dr. Gita Deneckere.
Bruno Debaenst. Historische stront op Vlaamse grond. Een inleidende studie in de historische faecologie. Academiejaar 1998-1999. Universiteit Gent. Promotor: prof. dr. Chris Vandenbroeke

W. Deconinck



Wikipedia, een encyclopedie die groeit

Kent u Wikipedia? Het is een merkwaardig initiatief: iedereen kan aan deze encyclopedie meeschrijven. Ik merk echter dat er wat betreft biologie niet zoveel aanwezig is (*); mag ik daarom vragen op uw website (of ledenboekje?) deze site te vermelden of zelfs te bespreken. Meer info uit De Standaard vindt u hier:http://alpha.luc.ac.be/~lucp1576/Wiki/

P. Christiaens

(*) De Engelstalige versie bevat veel meer rubrieken dan de Nederlandstalige en is dan ook veel vollediger. Ik heb eens vlug de biologieonderwerpen van de Nederlandstalige versie doorlopen en ik heb de indruk dat er nog grondig moet geschaafd worden aan de inhoud. Dus wel zeer kritisch benaderen!

V. Rasquin



G
ebruik van het internet door de leerlingen

Op de volgende site kun je bruikbare suggesties vinden ivm gebruik van internet door leerlingen: http://www.webkwestie.nl/start.htm

hilde.olaerts@belgacom.net



Voorintekening "Opgewarmd Nederland"

Binnenkort verschijnt een boek (inclusief dvd) over de effecten van klimaatverandering op natuur, landbouw en water, getiteld "Opgewarmd Nederland".
Het boek is een uitgave van Stichting NatuurMedia, Uitgeverij Jan van Arkel en Stichting Natuur en Milieu en verschijnt op 11 november aanstaande.

Lees alles over de feiten rond opwarming van de natuur: wat gebeurt er allemaal, wat betekent het voor de biodiversiteit, welke soorten verhuizen naar het noorden en kunnen ze wel weg?

Alle informatie en wetenschappelijk nieuws kunt u vinden op
www.opgewarmdnederland.nl .

Als u intekent voor 18 oktober, scheelt dat € 10,-.

Met vriendelijke groet
Rolf Roos
Hoofdredacteur


Beste collega’s,

Ik heb net heel toevallig een nuttige website gevonden met tal van makkelijk uitvoerbare experimenten.
http://www.thuisexperimenteren.nl/index.htm

Vriendelijke groeten,
Jos Punie