Een initiatief van VOB en VeLeWe

15de Vlaams Congres van Leraars Wetenschappen

DEELNEMERSLIJST + TOEGEKENDE ACTVITEITEN

 

Zaterdag 14 november 2009 - Universiteit Gent
Faculteit Wetenschappen - K.L. Ledeganckstraat 35 - 9000 Gent

Het 15de Vlaams Congres van Leraars Wetenschappenwordt georganiseerd door de lerarenverenigingen VOB-vzw en VeLeWe-vzw.
Het is een actie die wordt ondersteund binnen het actieplan Wetenschapsinformatie en Innovatie, een intiatief van de Vlaamse Gemeenschap.

Het congres kan worden gerealiseerd dankzij de mederwerking en de steun van:

• het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap (Afdeling Wetenschappen en Departement Onderwijs),
• de Universiteit Gent
• de Hogeschool Gent, Lerarenopleiding Ledeganck,
• ExxonMobil.


 

LOCATIE

 

 

 

 

 

 

HOE TE BEREIKEN?

Met het openbaar vervoer (aanbevolen)

Dienstregeling: http://www.b-rail.be/main/N/

De K.L. Ledeganckstraat ligt op wandelafstand van het station Gent-Sint-Pieters (10-15 minuten). In het Sint Pietersstation de uitgang kant Maria Hendrikaplein nemen. Schuin naar rechts in de Koningin Astridlaan (dubbele laan met bomen). De Kortrijksesteenweg oversteken naar het Citadelpark. Door het Citadeldelpark, rechts naast de gebouwen van het Internationaal Congrescentrum blijven. De Emile Clauslaan oversteken naar de Ledeganckstraat. het onthaal is halverwege de straat (in nr 35).
Je kan ook de bus nemen: degene die vertrekken van perron 6 voor het station Gent Sint-Pieters hebben een halte aan de K.L. Ledeganckstraat.

Auto

parkeermogelijkheden: geen parkeermogelijkheid in de nabije omgeving, wel betalend parkeren op het St. Pietersplein (ondergrondse parking)

Vanuit Oostende

Volg E40 Oostende-Gent. Neem afrit Expo/Sint-Denijs-Westrem (nr. 14) en volg de afrit Gent. Sla rechtsaf (Kortrijksesteenweg) en rij rechtdoor tot aan het rondpunt. Neem de tweede afslag aan het rondpunt (Krijgslaan, N60) en rij rechtdoor. Ga rechtdoor onder de spoorweglijn en aan het kruispunt. Volg de bocht naar rechts. Een 50-tal meter na de bocht vind je aan je rechterkant de K.L. Ledeganckstraat.

Vanuit Antwerpen

Volg E17 Antwerpen-Gent. Neem de afrit Gent-Centrum. Houd rechts aan en rij naast de viaduct naar beneden ‘alle richtingen’ volgend. Volg het linkse voorsorteervak. Sla aan de 1ste lichten links af (onder viaduct, = St. Lievenslaan) Rij de 1ste lichten voorbij. Aan de 2de lichten sla je linksaf (Zwijnaardsesteenweg). Ongeveer 100 m verder sla je rechtsaf. Dit is de K.L. Ledeganckstraat.

Vanuit Brussel

Volg E40 Brussel-Gent. Volg E17 Antwerpen-Gent. Neem de afrit Gent-Centrum. Zie verder bij ‘Vanuit Antwerpen’.

 

PROGRAMMA (Meld je eerst aan bij het onthaal)

Vanaf 9.00 uur : onthaal en koffie

9.00 uur tot 17.00 uur: doorlopend didactische beurs

9.45 uur: u kiest een lezing:

1

2

3

4

DE BOOM VAN HET LEVEN IN DE TIJD VAN DE GENOOMBIOLOGIE

Nico M. van Straalen

V.U. Amsterdam

GEHOORSCHADE:
WETENSCHAP
OF FICTIE

Bart Vinck

UGent

Antoine Laurent LAVOISIER EN DE REVOLUTIE

Gaston Moens

Vrje Universiteit Brussel

SCHONE DIESEL: VAN THEORIE TOT WETEN-SCHAP IN DE PRAKTIJK

Johan Scharpe

ExxonMobil

Vanaf 11.00 uur: werkgroepen

Het tijdstip waarop u uw gekozen werkgroepen zult kunnen volgen en van uw maaltijd hangt af van de keuzes van al de andere deelnemers.

09.45 - 10.45

11.00 - 12.00

12.15 - 13.15

13.30 - 14.30

14.45 - 15.40

16.00 - 17.00

17.00…

Beurs
Lezing 1, 2, 3 of 4

Beurs of werkgroep

Beurs of werkgroep of maaltijd

Beurs of werkgroep of maaltijd

Beurs of werkgroep

Beurs of werkgroep

Hapje-tapje

Werkgroep 2 uur

Werkgroep 2 uur

Keuzemogelijkheden:

- 3 werkgroepen van 1 uur + didactische beurs + maaltijd (4 x 1 uur is niet mogelijk);

- 1 werkgroep van 2 uur + 1 werkgroep van 1 uur + didactische beurs + maaltijd (1 x 2 uur + 2 x 1 uur is niet mogelijk);

- 2 werkgroepen van 2 uur + maaltijd (en dus geen didactische beurs).

B1

Darwin in de klas

Stefan Boonen

C1

De Belgische kristalgroeiwedstrijd: tips en tricks

Luc Van Meervelt

F1

Off Line Science

Marc Debusschere – Marc Schoonackers

B2

Genetische manipulatie in de klaspraktijk: het kan!

Vik Casteels – Chris Bauwens

C2

Chemie is al moeilijk genoeg...

Karel Bruggeman – Yvette Herzog

F2

Amai, mijn horen!

Martine Colpaert

B3

SELFMADE DIDACTISCH MATERIAAL

Geert Bekaert

C3

SNOEP, NIET ALLEEN OM OP TE ETEN!

Annie Wellens – Marie-Josée Janssens – Paul Degreef

F3

Harmonische trillingen: golven en geluid

Hilde Valcke

B4

Evolutiespel

Ruth Teerlynck - Martine Van Audenhove

C4

Ondeerzoekscopmpetenties in wetenschappen: thema wijn

Josse Derom

F4

Reflecties bij de resultaten van de Vlaamse Fysica Olympiade

Jacky Hellemans - Marc Beddegenoodts

B5

Eenvoudige microscopie van de cel

Frank Van Campen

C5

ICT in de chemie

Katrien Strubbe - Jan Van Nieuwenhove

F5

Hoe mechanica en sport tot poster ev(a/o)lueren

Genevieve Janssens

B6

Milieu en gezondheid: een wandeling

Lieve Meiresonne

C6

Begrippen, grootheden en eenheden in de chemie

Leo Bergmans - Julien Van Paemel

F6

Hoe veilig is uw elektrisch huis?

Dirk Boeye - Ivo Janssens

B7

Milieu en gezondheid: de twee voor twaalf quiz

Katrien Reygaerts

C7

Leerkrachtig met kunststoffen

Margo Carvers - Els De Klermaker - Bert Laureys

F7

Verrassende experimenten met eenvoudige materialen

Patrick Walraven - Inge Arnould - Marleen Homblé

B8

Zee en kust anders bekeken

Jan Seys - Evy Coppejans

C8

Foodlab

Freddy Bekaert - Dieter Anseeuw

F8

Mechanica: inleidende cursus in VWO4

Katrina Emmet - Vincent van Dijk

 

A1

Educatief gebruik van een collectie historische wetenschappelijke instrumenten

Kristel Wautier - Alexander Jonckheere

A2

Zero emission: van het Princess Elisabeth Station tot de klas

Sandra Vanhove - Isabelle Du Four

A3

Aardobservatie en telecommunicatiesatellieten

Hilde Willemsen

A4

Nanokit: nanotechnologie toegankelijk gemaakt

Medewerker Technopolis

A5

'Energie' in T.O.: begeleid zelfstandig werk

Mark Vandeweyer - Hans Bogaerts

 

Vanaf 17.00 uur: hapje-tapje

 

Een beetje uitleg bij de lezingen en de workshops:

Lezing 1  De boom van het leven in de tijd van de genoombiologie.
Door de explosieve toename van DNA-informatie is onze kennis over de evolutie van het leven in de laatste jaren enorm toegenomen. Allerlei mechanismen die door Darwin nog niet bevroed konden worden blijken van essentieel belang bij de grote evolutionaire vernieuwingen in de boom van het leven.

Lezing 2  Gehoorschade: wetenschap of fictie
Hoe werkt het gehoor? Hoe ontstaat gehoorverlies? De invloed van een MP3 speler en van het – oorverdovende – geluid op fuiven en in discotheken op het gehoor wordt gedemonstreerd.

Lezing 3  Antonie Laurent Lavoisier en de revolutie
De betekenis van de Lavoisier voor de moderne scheikunde wordt belicht en geplaatst in de wetenschappelijk boeiende en politiek turbulente tijd voor en tijdens de Franse Revolutie.

Lezing 4  Schone diesel: van theorie tot wetenschap in de praktijk
Een overzicht van ontzwavelingsprocessen en technieken slaat een brug naar de praktijk en geeft een inzicht in het ontwerp en de implementatie van een state-of-the-art industriële ontzwavelingsinstallatie.

 

A1 Het educatief gebruik van een collectie historische wetenschappelijke instrumenten
Doelgroep: 3de graad ASO en TSO – aantal deelnemers per sessie: 40         OPGELET: deze werkgroep duurt 2 uur
In het museum voor de Geschiedenis van de Wetenschappen krijgen de deelnemers eerst een korte rondleiding rond een specifieke topic. Aansluitend worden er een aantal educatieve demonstraties/experimenten uitgevoerd die ook in klassikaal verband kunnen gedaan worden.

A2 Zero Emission: van het Princess Elisabeth station tot de klas
Doelgroep: iedereen – aantal deelnemers per sessie: 40
De IPF wil leerkrachten een handje helpen om een positieve houding bij jongeren te stimuleren door het prangende thema ‘klimaatverandering’ en de wetenschappelijk-technologische uitdagingen m.b.t duurzame ontwikkeling te concretiseren. De interactieve workshops (klimaatverandering, poolgebieden, poolavontuur en –wetenschap, duurzame ontwikkeling) in de tentoonstellingsruimte ‘Klas Zero Emissie’ worden voorgesteld, evenals de geplande klasanimaties en leerkrachtentrainingen. De leerkrachten worden bovendien geloodst doorheen de diverse educatieve leermiddelen van de IPF.

A3 Aardobservatie en telecommunicatie-satellieten
Doelgroep: iedereen – aantal deelnemers per sessie: 40
Wat zijn de fysische basisprincipes van remote sensing, welke zijn de verschillende opnametechnieken, hoe verloopt het hele proces van aardobservatie via satellieten?  We bespreken ook de verschillende soorten satellieten/banen (polair, geostationair) en bekijken een aantal concrete toepassingen van aardobservatie.

A4 Nanokit: nanotechnologie toegankelijk gemaakt
Doelgroep: 1ste graad – aantal deelnemers per sessie: 25
Voorstelling van de nanokit, resultaat van een internationale samenwerking. Met deze kit kan op toegankelijke manier gewerkt worden rond de voordelen en gevaren van nanotechnologie. De kit bevat voorbeelden en experimenten, wetenswaardigheden, een kaartspel om een discussie rond het thema op gang te brengen,…

A5 Energie in Technologische Opvoeding: begeleid zelfstandig werk
Doelgroep: 1ste graad  - aantal deelnemers per sessie: 20                             OPGELET: deze werkgroep duurt 2 uur
Leerlingen kunnen m.b.v. een bouwdoos en een interactieve handleiding onder begeleiding zelfstandig nieuwe technologieën leren ontdekken a.d.h.v. experimenten. In deze werkgroep beperken we ons tot het thema “energie”, maar deze werkwijze is bruikbaar voor meerdere doelstellingen/gebieden binnen TO.

 

B1 Darwin in de klas
Doelgroep: 3de graad – aantal deelnemers per sessie: 100
In een theatermonoloog over Darwin en de evolutietheorie kruipt een acteur in de huid van Darwin’s assistent.
Op een persoonlijke manier vertelt hij over zijn meester en doet de krachtlijnen van de evolutietheorie uit de doeken.

B2 Genetische manipulatie in de klaspraktijk: het kan! (herhaling 2008)
Doelgroep: 3de graad ASO en TSO - Aantal deelnemers per sessie: 24 (wordt slechts 2X gegeven)
Bacteriën worden genetisch gemanipuleerd door het inbrengen van een plasmide met het gen van een lichtgevende kwal. Kom dat zien!

B3 Selfmade didactisch materiaal   (herhaling 2008)
Doelgroep: 1ste graad - Aantal deelnemers per sessie: 20
Meer waarnemen met zelfgemaakt materiaal, zowel in het labo als in de natuur (schooltuin en GWP)

B4 Evolutiespel
Doelgroep: 2de en 3de graad ASO – aantal deelnemers per sessie: 20
Kom spelenderwijs meer te weten over de principes van de evolutieleer. Vertrek als eencellige en evolueer verder op het spelbord tot een nieuwe soort.

B5 Eenvoudige microscopie van de cel
Doelgroep: 1ste en 3de graad – aantal deelnemers per sessie: 25
Het maken van tijdelijke preparaten van planten- en dierlijke cellen met eenvoudige kleuringen met als doel het zichtbaar maken van celkern, zetmeel, chloroplasten, cytoplasma, …

B6 Milieu en gezondheid: een wandeling
Doelgroep: iedereen – aantal deelnemers per sessie: 20
Je gaat actief in de stad op zoek naar de link tussen milieu en gezondheid. Met doeactiviteiten ontdek je de impact van levensstijl en consumptiegewoontes en denk je bewuster na over jouw keuzes i.v.m. verplaatsen, wonen, voeden en ontspannen.

B7 Milieu en gezondheid: de ‘twee voor twaalf’ quiz
Doelgroep: 2de graad ASO en TSO – aantal deelnemers per sessie: 20
De spelers verwerven meer inzicht in de impact van hun dagelijkse levensgewoontes op het leefmilieu en de gezondheid. Deze quiz waarin praktische proeven en gevarieerde vragenreeksen elkaar afwisselen, test en brengt kennis bij, maakt bewust en reikt een aantal alternatieven aan.

B8 Zee en kust anders bekeken
Doelgroep: iedereen – aantal deelnemers per sessie: onbeperkt
Verrassende, wetenschappelijke aspecten van zee en kust, in België en wereldwijd


C1 De Belgische kristalgroeiwedstrijd: tips and tricks
Doelgroep: iedereen – aantal deelnemers per sessie: 40
Bij de start van de tiende editie wordt een overzicht gegeven hoe deze wedstrijd in klasverband te integreren is in het lessenpakket wetenschappen.

C2 Chemie is al moeilijk genoeg
Doelgroep: 2de graad ASO en TSO – aantal deelnemers per sessie: 25
Hoe kunnen de basisbeginselen van de chemie op begrijpelijke wijze worden aangebracht zonder in foutieve vereenvoudigingen te vervallen? Waarschuwing tegen vaak voorkomende anomalieën, dubbelzinnigheden, onduidelijke formuleringen enz.

C3 Snoep, niet alleen om op te eten! (herhaling 2008)
Doelgroep: 2de en 3de graad ASO en TSO- Aantal deelnemers per sessie: 20 (wordt slechts 2X gegeven)
Concepten uit de chemie aanbrengen en experimenten uitvoeren met verschillende soorten snoep als materiaal.

C4 Onderzoekscompetenties in de wetenschappen met als thema ‘wijn’
Doelgroep: 3de graad ASO  - aantal deelnemers per sessie: 25
Mogelijke onderwerpen voor onderzoeksvragen worden toegelicht: concentratie van ethanol in wijn, SO2 –gehalte en aciditeit.

C5 ICT in de chemie
Doelgroep: 2de en 3de graad ASO – aantal deelnemers per sessie: 25          OPGELET: deze werkgroep duurt 2 uur
In deze workshop worden verschillende proeven gedemonstreerd die kunnen worden uitgevoerd met behulp van ICT (pH, temperatuur, kinetiek...).

C6 Begrippen, grootheden en eenheden in de chemie
Doelgroep: 2de en 3de graad ASO en TSO – aantal deelnemers per sessie: onbeperkt
De meeste leerboeken vermelden dat SI-eenheden en IUPAC-namen gebruikt worden. Is dit wel zo? Daarnaast worden enkele problemen in de brønstedtheorie behandeld. Horen er eenheden bij evenwichtsconstanten? Hoort de concentratie van water thuis in de zuurconstante? Is NaOH een base? …

C7 ‘Leer’krachtig met kunststoffen
Doelgroep: 2de en 3de graad ASO, TSO en BSO – aantal deelnemers per sessie: 15
Hands-On ontdekkingsreis in de wondere wereld van de kunststoffen. U krijgt tal van tips en mogelijkheden voor uw lessen kunststoftechnologie.

C8 Foodlab
Doelgroep: 3de graad – aantal deelnemers per sessie: 20
Tijdens de werkgroep komen volgende onderwerpen aan bod: brouwen van (bananen)bier, maken van kaas en yoghurt. Voeding en micro-organismen: een goed huwelijk? Diversiteit en evolutie geïllustreerd door vissen.

 

F1 Off line Science (herhaling 2008)
Doelgroep: 2de en 3de graad ASO en TSO – aantal deelnemers per sessie: 30
Je leert websites, gif’s, flashanimaties, java-applets en videobestanden off line te gebruiken. Je lespraktijk wordt interactief zelfs als je niet over een internetverbinding in je klas beschikt. Je kunt de gegeven voorbeelden of andere onmiddellijk gebruiken na de sessie.

F2 “Amai, m’n Horen”
Doelgroep: iedereen – aantal deelnemers per sessie: 25
Wat als je oren niet meer horen zoals het hoort? Op een ludieke, geanimeerde en interactieve manier worden jongeren bewust van het thema ‘lawaai’ en de gevolgen ervan voor het gehoor. Zonder een belerend toontje worden jongeren aangezet tot gedragsverandering. Stel als leerkracht zelf je programma samen met de preventiekoffer ‘lawaaislechthorendheid’.

F3 Harmonische trillingen; golven en geluid
Doelgroep: 3de graad ASO en TSO – aantal deelnemers per sessie: 20
Leerstof van harmonische trillingen, golven en geluid praktisch toepassen m.b.v. elektronische modulen in samenwerking met ESAT-MICAS van KU Leuven

F4 Reflecties bij de resultaten van de Vlaamse Fysica Olympiade
Doelgroep: 2de en 3de graad ASO en TSO – aantal deelnemers per sessie: 25
Sommige vragen van de VFO geven voor de vragenmakers onverwachte resultaten. We bespreken tijdens de werkgroep volgende thema’s: gemakkelijke vragen of moeilijke vragen, misvattingen, voorbereiding, programma van de verschillende rondes.

F5 Hoe mechanica en sport tot poster ev(o/a)lueren (herhaling 2008)
Doelgroep: 3de graad ASO – aantal deelnemers per sessie: 30
Hoe passen leerlingen van het 6de jaar de leerstof mechanica toe op een onderdeel van atletiek? Experiment opstellen, meten, interpreteren en voorstellen van het onderwerp in de vorm van een poster.

F6 Hoe veilig is uw elektrisch huis?
Doelgroep: 3de graad ASO – aantal deelnemers per sessie: 20
De theoretische ondersteuning van elektrische veiligheid in huis wordt opgefrist en enkele misconcepties verduidelijkt. Enkele praktische proefjes worden toegelicht. Werkgroep is uitgewerkt voor leraren fysica en natuurwetenschappen die slechts oppervlakkig met deze materie vertrouwd zijn of voor niet-fysici die natuurwetenschappen of fysica geven.

F7 Verrassende experimenten met eenvoudige materialen (herhaling 2008)
Doelgroep: 2de en 3de graad ASO en TSO – aantal deelnemers per sessie: 30
Naar jaarlijkse traditie zullen een hele reeks verrassende experimenten getoond worden met eenvoudige materialen over vele onderwerpen van de fysica zoals optica, geluid, warmte, electrostatica, druk, enz.…. Een extra woordje uitleg over de werking van de vzw PONTOn wordt ook gegeven.

F8 Mechanica. Een inleidende cursus in VWO4
Doelgroep: 2de en 3de graad – aantal deelnemers per sessie: 25                  OPGELET: deze werkgroep duurt 2 uur
De Universiteit Utrecht heeft een innovatieve start ontwikkeld voor mechanicaonderwijs aan 16-jarigen met als doel inzicht geven in hoe je een beweging verklaart. De leerlingen ontdekken met gebruik van hun eigen intuïties hoe je een theorie kunt ontwikkelen voor het verklaren van beweging. Bovendien testen ze de theorieën van Kepler en Newton voor de beweging van hemellichamen. In de werkgroep worden de achtergronden en uitkomsten van het project besproken en werken de deelnemers zelf met het materiaal

 

Vanaf 10 november staat HIER de lijst met deelnemers aan het congres, met daarin aangeduid op welke ogenblikken elke deelnemer haar/zijn activiteiten (lezing, werkgroepen, maaltijd, beurs) heeft. Aanpassingen en afzeggen zijn dan niet meer mogelijk.

De lijsten met de deelnemers in elke sessie zullen ook aan de betrokken werkgroepleiders ter beschikking gesteld worden.