Maart 2002

 


Inhoud

 

VOB 25 jaar

De (Belgische) Nationale Vereniging der Leraren in de Biologie - Association Nationale des Professeurs de Biologie (de Belgique) werd op 7 april 1952 gesticht. De statuten verschenen in het Belgisch Staatsblad op 4 april 1953. Deze vereniging wordt ontbonden nadat in 1977 de Vlaamstalige VOB (statuten B.S. 2/3/78) en de Franstalige PROBIO op eigen benen gingen staan.

Ter gelegenheid van de Internationale Biologieolympiade hebben PROBIO en VOB zo prettig samengewerkt dat we besloten om samen 50 jaar biologieleerkrachtenvereniging en 25 jaar VOB en PROBIO te vieren.
Houd hiervoor maar al zaterdag 14 september vrij. We hebben Alden Biesen afgehuurd. Meer gegevens in de volgende BIO's.

Microscopie als hobby

Tijdens de wetenschapshappening naar aanleiding van 150 jaar RUCA houdt het Koninklijk Antwerps Genootschap voor Micrografie open deur. Ze knopen hierbij weer aan met een vroegere traditie: deze hobby kenbaar maken aan het grote publiek. Ieder van de meewerkende leden zal tonen waar hij in de microscopie mee bezig is. Er zal ook gelegen-heid zijn om zelf preparaten te maken.
Datum: zaterdag 23 maart (10 - 18 uur)
Plaats: Bioruimte RUCA (UA), Groenenborgerlaan 171, 2020 Antwerpen - Aan parking 2 tussen de gebouwen U en S de helling naar beneden
Onkosten: nihil
Info: Herman Snoeck 03/238 51 15

Wetenschapsfestival RUCA


Datum: zaterdag 23/03 (10-18 uur)
Plaats: RUCA (UA), Groenenborgerlaan 171, 2020 Antwerpen
Doelgroep: iedereen
Onkosten: nihil
Info: Ann Van der Auweraert, 03/218 04 84, e-mail annvda@ruca.ua.ac.be

Programma
11.00 uur - Ontdek samen met Midas Dekkers het beest in jezelf.

Korte voordrachten
12.30 uur - Hoe worden geneesmiddelen uitgevonden? Stress bij planten, hoe zuurstof dodelijk kan zijn.
13.00 uur - Binnenkijken in levende cellen.
13.30 uur - Wetenschap in een koud paradijs.
14.00 uur - De jaarlijkse trektocht van in het wild levende grote graseters.
14.30 uur - Dierenproeven en alternatieven. Binnenkijken in levende wezens.
15.00 uur - De weg van de muskusos: onderzoek in het Noordpoolgebied.
15.30 uur - Hoe zorgen voor betere milieunormen?
16.00 uur - De cel: een chemisch genie!
16.30 uur - De wondere wereld door het oog van een miniatuurscanner

Wetenschapstheater
12.30 uur - Darwin versus het creationisme
16.00 uur - Het leven van Max Planck(door het Pandemonia Wetenschapstheater)
11.00 uur - Kaat Karaat (voor kinderen)
14.30 uur - Wasda (voor kinderen, door theatergezelschap Klap Klap)

Filmfestival
Twee (Beginselen van de quantummechanica)
De ware Lodewijk (DNA-onderzoek om na te gaan wie afstamt van Lodewijk XVII)
De stille plaag (Waarom wordt er meer gespendeerd aan aidsonderzoek, terwijl er veel meer mensen sterven aan malaria?)

Wetenschapsrally (elk half uur vanaf 10.00 tot 14.30 uur)
Een rally voor jongeren tussen 12-21 jaar door heel het RUCA. Op 7 plaatsen moeten experimenten worden uitgevoerd om een antwoord op de gestelde hypothesen te vinden. De oplossingen worden in een computer ingebracht die meteen vertelt of je één van de 80 helikoptervluchtdopen die dag hebt gewonnen. Geen wetenschappelijke achtergrondkennis nodig.

En verder nog...
Studentenpractica, demonstratielabo's, demonstratiestanden, computerspellen, workshops chemie, film (Mummies), Experion Truck, boekencafé, pretlabo's voor de kinderen, ook de allerkleinsten (Technopolis), natuur- en wetenschappelijke verenigingen in de kijker, randanimaties, kinderopvang (3-8 jaar).

Lezingen en debatreeks (gratis)

Datum: maandag 25/03 (20.00 uur)
Plaats: RUCA
Onderwerp: 'Dodelijke virussen in het oerwoud, een bedreiging?' Prof.dr. H. Leirs en Dirk Draulans (journalist Knack)

Datum: dinsdag 26/03 (20.00 uur)
Plaats: RUCA
Onderwerp: 'Geneeskunde in de 21ste eeuw: ligt de toekomst in onze genen?' Prof.dr. G. Van Camp en Pieter Van Dooren (ex-journalist De Standaard)

Datum: woensdag 27/03 (20.00 uur)
Plaats: RUCA
Onderwerp: 'Wordt de computer slimmer dan de mens?' Prof.dr. D. Van Dyck en Steven Stroeykens (journalist De Standaard)

Verdere activiteiten tijdens de week

Go kart race, Palliathon-loopwedstrijd.

Scholendag op 26 maart voor leerlingen 3de graad S.O.: laboratoria biologie, chemie en fysica, spannende wetenschapsfilm, interactieve tentoonstelling, demonstratieshow. Bij voorbaat inschrijven

Info: Ann Van der Auweraert, 03/218 04 84, e-mail annvda@ruca.ua.ac.be
Website: http://www.ruca150jaar.ua.ac.be/index-nonflash.html

In bovenstaand overzicht werden voornamelijk de activiteiten aangehaald die biologieleer-krachten kunnen interesseren, maar er is nog veel meer te beleven.

 

VUB ondersteunt biologieonderwijs



Uitleendienst
In de mate van het mogelijke kunnen gratis een optisch model van het oog, microscopen, biologische preparaten, geneticamateriaal en polarisatiemicroscopen ontleend worden.
Info: prof. Paul Coppens, VUB-WE-FCOL, Pleinlaan 2, 1050 Brussel, 02/629 34 30, fax 02/629 33 20, e-mail pcoppens@vub.ac.be

Labobezoeken
- Bepaling van het kwikgehalte in je eigen haar.
- Bioloog en computer: beste vrienden.
- Film-festival van de natuurdocumentaire.
- Bezoek aan het Bosmuseum o.l.v. VUB-medewerker.
Info: prof. Paul Coppens, VUB-WE-FCOL, Pleinlaan 2, 1050 Brussel, 02/629 34 30, fax 02/629 33 20, e-mail pcoppens@vub.ac.be

Voordrachten in uw klas
Ecologie van de getijdenzone.
Zeevogels en zeezoogdieren op Antarctica.
Ecologie en verspreiding van zeevogels en zeezoogdieren in de Groenland Zee en Barentsz Zee.
Het menselijk genoom.
Bodembacteriën en biologische controle: vriend en vijand rond de plantenwortel.
Mariene ecologie van de Keniaanse kustzone.
Bio-ethiek of biologie, tot waar mag men gaan?
Oorsprong en evolutie van de mens.
Mangroves: bossen in zee.
Waterplanten: lusten en lasten.
Info: prof. Paul Coppens, VUB-WE-FCOL, Pleinlaan 2, 1050 Brussel, 02/629 34 30, fax 02/629 33 20, e-mail pcoppens@vub.ac.be

Medische Campus Jette
Orthopedische heelkunde: de mechaniekers van skelet en spieren (+ bezoek snijzaal).
Medische vaardigheden (+ bezoek vaardigheidslaboratorium).
Zonneprotectie, huid en sport, eerste hulp bij wonde (+ bezoek AZ, testen van locale producten.
Biologie van de (on)vruchtbaarheid (+ bezoek Centrum voor reproductieve geneeskunde)
Practicum menselijke fysiologie
Info: prof. dr. B. Rombaut, Dept. Microbiologie en Hygiëne, VUB, 02/477 44 97, fax 02/477 44 95, e-mail brombaut@mich.vub.ac.be

Bevraging bijscholing biologie


We vroegen naar uw wensen voor bijscholing over leerstofonderdelen biologie. Collega's die onderwerpen voor de lessen fysica en chemie opschreven kunnen we dus niet helpen.
Op het Vlaams Congres van Leraars Wetenschappen stond die enquête op de achterkant van het evaluatieformulier. Hier kregen we 55 ingevulde formulieren.

Verder werden er met BIO meer dan 1200 enquêtekaartjes verstuurd. Er kwamen 82 kaartjes ingevuld terug, 1 blanco kaartje, 1 kaartje van een collega die het huidige aanbod voldoende vond en 1 kaartje met de groetjes van een gepensioneerde collega.

Net Antwerpen Brabant Limburg Oost-Vl. West-Vl.
Vrij 11 7 5 11 10
G.O. 9 2 3 4 2
S en G 3 4 1 - -
Provincie - 2 - 2 -
? 3 - - 2 1

Al uw verzuchtingen werden per graad en per net samengebracht. Waar het overduidelijk was dat dezelfde collega aan beide bevragingen meegewerkt had werd slechts met één antwoord rekening gehouden.

1ste graad

Vrij gesubsidieerd onderwijs
Biotoopstudie (bos, water...).
Originele aanpak voor vergelijkende studie van de macroscopische bouw der gewervelde dieren.
Lessen over veiligheid, R- en S-zinnen.
ICT in de lessen bio/natuurwetenschappen (3x).
Voeding: nieuwe trends, hoe ver kan je gaan?
Biologie en Internet (2x).
Experimenten met bloed.
Relatie en seksualiteit in de puberteit.
Microscopie plantaardige en dierlijke cel.
Fotosyntheseproeven.
Welke leerplan-onderdelen kunnen zelfstandig door de leerlingen worden verwerkt via gerichte opdrachten (eventueel op Internet) zonder te vervallen in het invullen van werkbladen?
Practicum wetenschappen 1B en 2BVL.
Microscopie.
Bruikbare cd-rom's?

Gemeenschapsonderwijs
Proefjes i.v.m. bloedsomloop en ademhaling.
Voeding.
Organisatie uitstappen in eigen omgeving.
Praktische tips i.v.m. nieuwe technieken.
Ecologie.
Microscopie!
Gebruik van werkbladen biologie en WW (Welke? Kopen of zelf maken?).
Demonstratieproeven i.v.m. spijsvertering en ademhaling.
Efficiënt gebruik van de computer in de lessen biologie (2x)

Stedelijk en gemeentelijk onderwijs
Ongewervelde dieren, dissecties (2x),
microscopie,
kleine praktische proefjes rond plantkunde,
praktische richtlijnen en proeven i.v.m. hygiëne van geraamte, spieren, ademhaling, bloed (b.v. zit- en loophouding, fitness,
EHBO - eventueel in samenwerking met leerkracht LO),
uitwisseling informatie i.v.m. proeven, didactisch materiaal, cd-rom's
GWP's,
video's,
SOA,
milieueducatie,
wetenschappelijk werk met grote klassen (21-30 lln),
eenvoudige duidelijke proeven ter illustratie van de lessen.
Samenstelling van het bloed (bloedplasma - bloedserum)

Provinciaal onderwijs
Biotoopstudies + relaties in de natuur.
Indeling van de levende wezens. Eindtermen bio 4 en 24 - 9 (enkel uitscheidingsstelsel).

???
Voortplanting.
Ademhaling en bloedsomloop.
Dissectie longen en hart.
Werken met de microscoop.

2de graad

Vrij gesubsidieerd onderwijs
Ethologie. Classificatie; aanbreng systematiek (3x): wat nog behandelen, hoe? Nieuwe tendensen in de systematiek. Classificatie (planten, dieren). Invloed mens op leefomgeving. Beeldmateriaal/video afwijking zintuigen. Actuele mogelijkheden i.v.m. oogcorrecties, gehoor, transplantaties. Zelfgemaakte preparaten kleuren. ICT; beoordeling van Internetadressen; internet in de biologieles voor beginners; ICT in de lespraktijk (kant en klaar) integreren (2X). Praktische uitwerking practicum grote groepen. Ecologie. Hersenen en hormonen: practica, proeven? Veldwerk in makkelijk te vinden biotopen waar in september nog gemakkelijk te determineren vegetatie is + praktische uitwerking in de les nadien. Recente ontwikkeling in de geneeskunde (oor- en oogcorrecties, transplantaties, genetische screening). Systematiek: hoe belangrijk? Hersenen: hoe relevant? Practicum 3de jaar Wet. Werking hersenen (geheugen, emoties, taal). Indeling en bouw van de hersenen. Reactie van protisten, planten of dieren op prikkels. Zintuigen en zintuiglijke waarneming. Spier macroscopisch en microscopisch. Bindweefsels, beenweefsel, kraakbeenweefsel, vetweefsel: proeven? Beweging. Huid. Drugs. Gedrag. Zenuwstelsel (2x). Zintuigen bij ongewervelde dieren (b.v. kreeft, dissectie). Welke onderwerpen, werkvormen, evaluatie voor zelfstandig of samenwerkend leren? Practicum 3de leerjaar. Achtergrondkennis over zintuigen. Achter-grondkennis over beweging van planten. Achtergrond-kennis over spieren. Ecologie: concrete haalbare aanpak. Invulling 2de lesuur bio in 3de jaar vanaf 2002. Labo bio 4de jaar TW. Nieuwe inzichten in de ecologie. Ecologie. Welke leerplanonderdelen kunnen zelfstandig door de leerlingen worden verwerkt via gerichte opdrachten (eventueel op Internet) zonder te vervallen in het invullen van werkbladen? Leerplan 4de jaar TSO. Eenvoudige proefjes menselijk gedrag en gedrag bij dieren. Biologische werking van drugs. Labopractica. ICT (2x). Concreet uitgewerkte ICT-toepassingen.

Gemeenschapsonderwijs
Prikkelbaarheid. Ecologie. Voeding. Microbiologie. Bloed. Spijsvertering. Mens en milieu. Voortplanting. Hoe zelfstandig leren begeleiden. Praktische oefeningen rond evolutie, biotechnologie en menselijk lichaam. Hoe met enkele eenvoudige proefjes, animaties enz. een les aangenamer maken? Wat moet in een biolabo aanwezig zijn + tips om een labo zo goedkoop mogelijk in te richten. Samen een Cd-rom maken met PowerPoint-presentaties zoals stuurgroep West-Vlaanderen. Hoe aan vijveronderzoek doen met een klas van 25-27 lln en beperkt materiaal? Diffusie, osmose en actief transport. Pigmentatie bij de mens (van a tot z). Geslachtsziekten, actualiteit. Vertering (darmstelsel + opnameprocessen, wat, waar, details!). Evaluatietechnieken: praktisch gericht met concrete voorbeelden + bespreking: hoe, voordelen, nadelen. Mens en milieu. Behandeling en verpakking van vers voedsel (kant- en klare maaltijden, vlees, vis, versgesneden groenten). Genetica. Zenuwstelsel. Drugs en doping. Ecologie (bodem-, wateronderzoek). Proeven i.v.m. stofwisseling. Aids. Bacteriënkweek. Praktische proeven voor demonstratie en zelfstandig werk. Efficiënt gebruik van de computer in de lessen biologie.

Stedelijk en gemeentelijk onderwijs
Studie van het gedrag (3x). Zenuwen. Bacteriën. Ecologie in een verstedelijkt gebied. Het gedrag

Provinciaal onderwijs
Nihil

??
Didactiek van de classificatie van organismen (planten/dieren). ICT. Zenuwstelsel

3de graad

Vrij gesubsidieerd onderwijs
ICT in de lespraktijk (4 x). Recente ontwikkeling in de geneeskunde (oor- en oogcorrecties, transplantaties, genetische screening). Leren werken met PowerPoint. Videomateriaal voortplanting, evolutie. Allergie. De evolutie in de biotechnologie (mens, plant, dier) in een eenvoudige verstaanbare taal. Gentechnologie: algemeen en gedetailleerd met duidelijke voorbeelden. Laatste ontwikkelingen op het vlak van de genetica (b.v. gentherapie) en evolutieleer (2x). Evolutie (5x). Evolutie: hoe interessant aanbrengen (uitstappen mag niet vanwege tijdsgebrek). Evolutie van de mens. Embryologie (2x). Biotechnologie. Microbiologie. Natuurlijke en kunstmatige genoverdracht (toepassing in de geneeskunde, landbouw, dierenkweek). Beoordeling van Internetadressen. Tips voor practica met grote groepen. Microscopie: verschillende kleuringen (3x). Biosociale problemen. Anatomie en fysiologie als vak. Aspecten uit de toegepaste biologie. Computergestuurde experi-menten (fotosynthese, ademhaling, denaturatie van enzymen). Nieuwe fysiologieproeven. Goede animaties op Internet (uitgeselecteerde URL's) over eiwitsynthese, diffusie, osmose. Omgaan met probleemklassen. Eva-luatietechnieken (meerkeuzevragen). Zelfstandig en groepswerk + evaluatie. Welke onderwerpen, werk-vormen, evaluatie voor zelfstandig of samenwerkend leren? Leerlingenexperimenten. Werking lever. Specif-ieke vraagstukken rond overervingmechanismen Transport bij planten. Verademing van glucose. Moderne technieken gebruikt voor DNA-bepaling. Genetische manipulatie. Klonering. Prenuptiaal onder-zoek (medische genetica). Laboproeven 5+6 ST. Bloed (O2-transport, besmetting...). Hoe PC integreren in het lesgebeuren. Tips voor nuttig gebruik van ITC (2x). Goede selectie uit ITC-aanbod. Concreet uitgewerkte ICT-toepassingen. Gebruik van de computer in de lessen biotechnologie en immunologie. Biosociale problemen: goede discussievragen. Gebruik van PowerPoint Nieuwste inzichten cytologie. Praktische proeven voor leerstof 5de jaar voor grote (27-28 lln) klassen. Microscopie. Gebruik van sensoren. Proefjes over DNA/RNA die makkelijk en op weinig tijd in de klas uit te voeren zijn. Dissectietechnieken. Labopractica. Leerlingenproeven voor enzymen, fotosynthese, gisting. Microscopie weefsels. Microscopie (doorsnede van stengel en wortel). Labo ademhaling. Labo excretie. Labo microbiologie. Vergelijking genen en werking van genen op het X en Y-chromosoom. Actuele mogelijkheden i.v.m. biotechnologie, klonen, gentherapie, kankerbehandeling en -voorkoming.

Gemeenschapsonderwijs
Praktische oefeningen rond evolutie, biotechnologie en menselijk lichaam. Hoe met enkele eenvoudige proefjes, animaties enz. een les aangenamer maken? Biotechnologie. Evolutieleer. Fysiologie van het menselijk lichaam (ASO). TSO samenwerking voor een cursus toegepaste biologie. TSO Hoe een hedendaagse les anatomie. BSO Hoe lessen geven - Evaluatie? Plantkunde: histologie, waterhuishouding. Zenuwstelsel. Spierstelsel. Update DNA-gegevens, actuele internet-adressen, info. Proeven en demonstratieproeven fotosynthese. Proeven DNA. Actief werkmateriaal voor de leerlingen. Werken met Internetgegevens voor leerkrachten. Evaluatietechnieken: praktisch gericht met concrete voorbeelden + bespreking: hoe, voordelen, nadelen. Ecologie (5de jaar). Ecologisch onderzoek van aquatisch milieu. Fysiologie van het zenuwstelsel. Prion ‡ waarom verteren we deze eiwitten niet, waarom complete ontreddering van de besmette cellen, weefsels, organen. Celleer. Biochemie van de cel Milieuleer voor TSO. Celleer. Biochemie van de cel. Evolutieleer (2x). Biotechnologie. Plantenanatomie. Embryonale ontwikkeling. Fotosynthese. Ademhaling. DNA-analyse. Dieren- of plantenecologie (niet de excursies). Spierweefsel, fysiologie spierstelsel. Erfelijkheidsonderzoek bij de mens (modificaties, hypostasie, epistasie...). Praktische proeven voor demonstraties en zelfstandig werk.

Stedelijk en gemeentelijk onderwijs
PowerPointpresentaties maken. Evolutietheorieën (2x) Biochemie van de cel. Ecologie. Llnproeven: aantonen en verwerken van lucht-, bodem- en waterveront-reiniging Nieuwste ontwikkelingen in DNA-onderzoek. Beeldmateriaal i.v.m. moleculaire biologie.

Provinciaal onderwijs
Moderne analysetechnieken -DNAchip. Massaspectro-scopie. NMRI/X-raydiffractie. Gentechnologie, hoe wordt het concreet uitgevoerd? Medische begeleiding van personen met verhoogd risico op nakomelingen met erfelijke afwijking (Down, muco). Kwantitatieve analyses van voedingsmiddelen. Bodemonderzoek. Practicum microbiologie

??
Contraceptie, anticonceptie, SOA's. Embryologie. Bloeduitstrijkjes maken. Praktisch werk erfelijkheid en biotechnologie. ICT; gebruik Internet in de klas.

Herman Snoeck (Antwerpen)


Biologisch analfabetisme

 

Het is erg gesteld met het niveau van elementaire "kennis van de natuur" zoals dat op ons af komt in de media. In een recent artikel (Wat zijn wieren? De perceptie van (mariene) biologie in de media. De Strandvlo, 22- 29-33) hekelde ik de manifeste onkunde die een gekende culinaire journalist aan de dag wist te leggen in een artikel over groenten uit zee, in een magazine dat zichzelf nochtans een kwaliteitsblad noemt (vooral dit laatste deed mij in de pen klimmen). Volgens die meneer is een wier iets eetbaars (uiteraard) dat in zee of aan de rand van de zee leeft en geen dier is, bijvoorbeeld purperwier, zeekraal, zeeaster,... .

Onlangs was het, in een zusterblad, weer raak. In een interview met de maker van een computerspelletje (een 'game', zoals dit nu blijkbaar in onze moedertaal heet), getuigt Bart Vandormael ('Het vel van de fret', Focus Knack nr 5, 30 januari 2002, blz. 20) van zijn inzichten in de systematiek van de zoogdieren. "... : vanwaar Rubins obsessie voor knaagdieren? Crash is een buidelrat, Daxter een fret." Even verder licht de geïnterviewde (Rubin dus) deze keuze toe: "Kan jij iets vertellen over het gedrag van een echte buidelrat? Natuurlijk niet. Daardoor maken we ook geen fout als we het dier dingen laten doen die het in werkelijkheid niet doet." De maker van dit computerspel gaat er dus van uit dat ook de gebruikers (bio-)analfabeten zijn. Van respect voor je publiek gesproken.

De topgaai wordt echter geschoten door VRT-journalist Tim Pauwels, die het op het einde van een interview (september 2001?) met minister van Onderwijs, mw. Marleen Vander Poorten, verstond te besluiten met "dank u wel, meneer de minister". Dat je geen expert bent in het gedrag van buidelratten, tot daar, maar dat je als geleerde mens (dat veronderstel ik toch van journalisten) het onderscheid der seksen van de eigen soort niet kent, dat stemt tot nadenken over de toekomst van de mensheid.

Alles is natuurlijk terug te voeren tot het falend onderwijs. Er is niet teveel biologie-onderwijs (zoals men enkele jaren geleden dacht, toen men het vak in sommige vierde jaren schrapte), maar juist te weinig. Zelf heb ik (maar dan spreek ik van het pre-VSO-tijdperk) welgeteld drie lesuren biologie gehad in de hogere cyclus, niet per week, maar per drie jaar! Dat ik vader ben van drie kinderen (a rato van één per uur biologie in het hoger secundair dus) mag een wonder heten. Aan de leraar fysica, die ons, achttienjarigen, in extremis moest voorlichten vóór we helemaal aan de controle van het degelijke katholieke opvoedingsproject ontsnapten, zal het in elk geval niet gelegen hebben. Toen hij bij de overerving van het geslacht aan de kant van xx een M in de tabel schreef, nadat hij dat al eerder had gedaan bij xy, had hij op het laatste moment toch nog een heldere flits: xx levert een meisje op. Daar stond het, wit op groen op het bord: de mensheid bestaat uit mannen en meisjes. Met deze kennis gewapend werden wij, uit het nog niet gemengde jongenscollege, losgelaten in het leven.

Guido Rappé (Ursel)


Waar ligt het verschil tussen tongzoenen en tongrollen?


Het eerste kan iedereen, het laatste ligt slechts binnen het bereik van nog geen 70 % van de bevolking, en vrouwen zouden het iets beter kunnen dan mannen. Al generaties lang geldt dit als één van de schoolvoorbeelden van een dominant monogenetisch kenmerk en al jaren zijn er serieuze wetenschappers die met nog serieuzere studies aantonen dat het toch niet zo eenvoudig is. Zo kwam N. G. Martin (J. Of Heridity 66: 179-180, 1975) tot de vaststelling dat bij een groep van monozygote tweelingen 29 % buiten de prijzen vielen, doordat de ene helft van de tweeling een prachtig gootje met zijn tong kon vormen, terwijl de andere slechts jaloers kon toezien. Voornoemd percentage is reeds ruimschoots voldoende om hakhout te maken van de theorie van het dominante tongrollertje.

Maar voordat we alle biologiehandboeken naar de papiercontainer dragen, wil ik toch ingaan op een voorstel van Rik Palmans, die een oproep richt tot alle collega's met monozygote tweelingen op school, om toch nog eens het experiment uit te voeren. Zij kunnen hun resultaten dan naar hem doorsturen, waarna we de resultaten zullen publiceren in BIO en Nature (in volgorde van belangrijkheid...).
Rik Palmans, Dorp 3H, 3792 St.-Pieters-Voeren, e-mail rik.palmans@pi.be
Vic Rasquin ([email])


Biologie op internet



Veiligheid in de schoollaboratoria
Ga naar www.rago.be, klik op didacweb ‡ pedagogische begeleidingsdienst of rechtstreeks op pedagogische begeleidingsdienst. Kijk bij Vakgroepen, Wetenschappen, Chemie.
Hier staan alle regels waarmee je moet rekening houden in je laboratorium, veiligheidspictogrammen en R- en S-zinnen.

Herman Snoeck (Antwerpen)

Biologieonderwijs in Amerika


Het document "Fulfilling the Promise: Biology Education in the Nation's Schools" (152 blz.; 1990) kun je online lezen op de site . Er wordt een analyse gemaakt van het biologieonderwijs op de lagere en de middelbare school. Talrijke aspecten komen aan de orde: leerkrachten en hun opleiding, leerboeken, laboratoriumactiviteiten, testmethoden. Je kunt de bladzijden die je aandachtig wil bestuderen afdrukken. Werkelijk een lezenswaardige tekst voor iedereen die begaan is met het biologieonderwijs en erover wil nadenken.

Eindtermen in het Amerikaanse onderwijs

Verantwoordelijken voor het Amerikaanse onderwijsbeleid zijn van oordeel dat het onderwijs van de wetenschappelijke vakken verbeterd moet worden. Wat moeten de leerlingen en scholieren uiteindelijk kennen en kunnen? In Vlaanderen wordt dat vastgelegd in de eindtermen, in de Verenigde Staten is dat gebeurd in de zogenaamde "Standards". Het document "National Science Education Standards" (262 blz. ; 1996) van het "National Commitee on Science Education Standards and Assessment" en de "National Research Council" behandelt heel uitvoerig de eindtermen voor de wetenschappelijke vakken. Te vinden op de webstek . Daarin komen heel uitvoerig de algemene doelstellingen van het onderwijs in de wetenschappen aan bod. Kan online gelezen worden. Duizenden leerkrachten en wetenschappers hebben aan het samenstellen van dit boek meegewerkt.

Het document "Classroom Assessment and the National Science Education Standards" (115 blz.; 2001) behandelt de evaluatie (assessment) in het licht van de in 1996 uitgeschreven algemene einddoelstellingen van het onderwijs in de wetenschappelijke vakken. Op de webstek kun je de inhoud ervan lezen.

In verband met de "standards" staat de tekst "Inquiry and the National Science Education Standards: A Guide for Teaching and Learning" (204 blz.; 2000). Te vinden op de website . In dit document wordt het "ontdekkend leren" behandeld, zowel voor het lager als voor het middelbaar onderwijs. Ook online te lezen.
Indien problemen bij het oproepen: http://www.nap.edu en in het linkervenster de titel van het document intikken.

Online-documenten

De "National Academy Press" die de publicaties van "The National Academies" uitgeeft stelt niet minder dan 2.500 recent verschenen boeken online ter beschikking. Roep de webstek op en tik in het linker zoekvenster bijvoorbeeld een van de volgende termen: science, biology, botany, zoology, plants, animals, human, genetics, health, vaccines, brain, sex, caffeine, nicotine, learning, teaching, teacher, standard. Je komt ongetwijfeld op boeken of rapporten waarvan een of meer bladzijden je zullen interesseren. Je kunt die bladzijden ook afdrukken.

Documentatie voor de biologielessen

Vanuit de webstek http://www.ping.be/at_home/biologie.htm (met onderaan een streepje tusse at en home) kun je tientallen andere websites onderzoeken die biologieonderwerpen behandelen, waarvan vele voor het middelbaar onderwijs. Echt te veel om op te noemen.
Keer ook eens terug naar de "page d'accueil", je kunt daar ook nog enkele interessante onderwerpen aanklikken en bezoeken.

Flora van België
In de webstek http://go.to/wildeplanten vind je de beschrijving van 1456 soorten wilde planten van België en Nederland: kleurentekening of foto, gegevens over standplaats, verspreiding, bloeitijd, enz.

Evolutie van de mens
De webstek "Becoming human" vind je onder http://becominghuman.org. Didactisch gezien: adembenemend. Engels gesproken, met bewegende beelden, ook een verklarende woordenlijst.Ook veel verbindingen (links) met andere webstekken over deze materie.
"In search of human origins" vind je onder
http://www.nationalgeographic.com/outpost. Niet zo goed als de voorgaande.Wel een heel interessante vraag-en antwoordrubriek.

Over de Galapagos-eilanden
http://www.galapagos.org/

Menselijk lichaam
Voor het lager secundair onderwijs vind je een webstek over het menselijk lichaam via de zoekmachine www.Indexplorian.be <http://www.Indexplorian.be> ; zoeken onder het trefwoord "biologie".

Onderwijs over de evolutie en de aard van de wetenschappen
Een heel interessante tekst over het in de titel genoemde onderwerp kun je vinden via de webstek http://onlinebooks.library.upenn.edu. Klik op "Subjects", dan op "Biological Sciences" en dan op "Teaching About Evolution and the Nature of Science", een tekst uit 1998 van de werkgroep "Onderwijs van de evolutie" van de Amerikaanse "National Academy of Sciences".
Binnen dezelfde lijst "Biological Sciences" vind je een tweede tekst van diezelfde academie, nl. "Science and Creationism: A View from the National Academy of Sciences" (tweede druk; 1999).
Nog altijd binnen dezelfde lijst "Biological Sciences" tref je een lange lijst aan van belangrijke boeken over biologische onderwerpen waarvan je de hele inhoud op het scherm kunt lezen, o.m. van Darwin, Wilson, Mendel en tientallen anderen.

Encyclopedie van de biologische wetenschappen
De "Encyclopedia of Life Sciences" kun je vinden op de webstek http://www.els.net. Voor de raadpleging moet er weliswaar betaald worden, maar je kunt wekelijks een uitvoerig wetenschappelijk artikel gratis lezen.

Tijdschrift "Nature"
Dit tijdschrift, een van de meest vooraanstaande in de wetenschappelijke wereld, bezet de webstek http://www.nature.com/nature. Je kunt er ook gratis enkele artikels raadplegen.
Ecologie in het onderwijs
De website http://193.170.42.81/cn/vs/environment/good.html geeft toegang tot een reeks webstekken die idee¥n geven voor milieuonderwijs in de lagere en de middelbare school.
Informatie over het biologieonderwijs in de Franse gemeenschap
Onder http://www.agers.cfwb.be vind je het "Ministère de la Communauté française de Belgique". Klik op "La pédagogie et les ressources" en onder "Les textes de référence" vind je "Les socles de compétences" met de tekst "Eveil ƒ initiation scientifique", een document "Socles de Compétences" over de doelstellingen van de wetenschappelijke initiatie in het lager onderwijs en in de eerste graad van het middelbaar onderwijs (22 blz.). Onder "Les textes de référence" - "Les compétences terminales" - "Sciences" staat het document "Compétences terminales et savoirs requis en science ƒ Humanités générales et technologiques" dat handelt over de algemene doelstellingen van de vakken wetenschappen in het middelbaar onderwijs (29 blz.; 2001). Beide teksten kunnen interessant zijn voor diegenen die betrokken zijn bij de opleiding van biologieleerkrachten of bij het opstellen van leerplannen.

Eveneens onder "La pédagogie et les ressources" - "La recherche en éducation" - "Les articles de synthèse" vinden we onder nummer 53 het artikel "Un module d'enseignement de la génétique qui tient compte de la construction des savoirs" (7 blz. ; 1999). Hierbij sluit het volgende onderzoeksrapport aan: "Proposition de compétences relatives à la construction des savoirs (épistémologie) avec application à l'enseignement de la génétique" (1997-1998), als nr. 2 te vinden onder "Les rapports de recherches". Dit rapport bevat o.m. een uitvoerig uitgewerkte lessenreeks over genetica, waarbij vooral veel aandacht gaat naar de begripsvorming, naar de manier waarop genetische kennis tot stand komt en naar de historische achtergronden. Binnen de tekst kan men klikken naar meer details en naar de definities van de begrippen die in de genetica gebruikt worden. Een goudmijn voor de biologieleerkracht die lessen genetica moet geven. De auteurs zijn : Véronique Englebert-Lecomte, Gérard Fourez, Valérie Dentant en Philippe Mathy.

Voor de biologieleerkrachten die betrokken zijn bij de opleiding van onderwijzers(essen) is de tekst "Sciences et techniques à l'Ecole primaire" misschien wel interessant. Te vinden onder nummer 3 van "Les ressources pédagogiques" - "Les outils pédagogiques".

Voor de opleiding van regenten wetenschappen kan het volgende document inspirerend werken: "Mettre en pratique la didactique des sciences au premier degré de l'enseignement secondaire". Aan te treffen onder"Les outils pédagogiques" - "Outils pédagogiques mis à disposition par les réseaux".  Het document dateert van 1998 en geeft een uitvoerige uiteenzetting over de doelstellingen en de inhouden van het onderwijs in de wetenschappen in de eerste graad van het middelbaar onderwijs. Het stuk beslaat 60 bladzijden.

Walter Deconinck - Kortrijk

8ste Vlaams Congres van leraars Wetenschappen



Dit jaar gaat het congres door aan de KULAK in Kortrijk op zaterdag 30 november (16 en 23 november waren niet meer vrij).
Het programma en het inschijvingsformulier komen met de BIO van 1 september.


Stages - bijscholingen - symposia



Praktisch gebruik van het Internet in de biologie
Datum: woensdag 14/03 (19 - 22 uur)
Plaats: Universiteit Antwerpen - CBL, Universiteitsplein 1, 2160 Wilrijk
Onderwerp: we leren gericht informatie voor onze biologieles zoeken en beoordelen. We maken kennis met voor ons interessante sites en proberen interactieve software uit.
Onkosten: 37,00 €
Info: 03/820 29 61 (Paul Reynders)

Veilig produceren - Veilig consumeren
Datum: woensdag 17/04 (14.00 - 16.45 uur)
Plaats: Hogeschool Gent, dept. Biotechno-logische wetenschappen, Voskenslaan 270, 9000 Gent.
Onderwerp: omtrent voedselveiligheid is de laatste jaren nogal wat te doen. De impact van wat we eten op onze huidige en toekomstige gezondheidstoestand baart ons in het licht van de huidige actualiteit nogal wat zorgen. U, als kritische consument en als leerkracht weten-schappen in het bijzonder, verzamelt hierom-trent graag recente informatie en tevens kan u een niet onbelangrijke rol spelen in de informatiedoorstroom.
Programma
14.00 uur Ontvangst door prof.dr.ir. P. Van Assche, departementshoofd.
14.15 uur Probleemstelling - prof.dr.ir. G. Vlaemynck.
14.30 uur Voedselzekerheid versus voedsel-veiligheid - prof.dr.ir. G. Haesaert.
15.00 uur Traceerbaarheid: naar de oorsprong van het probleem.- prof.dr.ir. M. Eeckhout.
15.30 uur Koffiepauze.
15.45 uur Kwaliteitscontrole en risicobeheer-sing in de zuivelsector - ir. K. De Reu, wetenschappelijk medewerker CLO-DVK.
16.15 uur Discussie en besluit.
16.45 uur Receptie aangeboden door het De-partement Biotechnologische Wetenschappen, Landschapsbeheer en Landbouw
Onkosten: deze studiedag is gratis, wel is inschrijven nodig om teksten en lespakketten te kunnen ontvangen. Inschrijvingen (naam, school, adres, telefoon...) sturen naar Hogeschool Gent, dept. BIOT, Voskenslaan 270, 9000 Gent, fax 09/.242 42 79, tel. 09/ 242 42 72, biot@hogent.be
Info: 09/242 42 42.

Bacteriën en virussen: nieuwe bedreigingen
Datum: woensdag 17/04 (14 - 17 uur)
Plaats: Universiteit Antwerpen - CBL, Univer-siteitsplein 1, 2160 Wilrijk
Onderwerp: Er zijn alarmerende berichten over toenemende antibioticaresistentie, bioterrorisme, toenemende ziekenhuisinfecties... Deze nascholing geeft een overzicht van de strijd tegen infectieziekten en bespreekt een aantal bedreigingen.
Onkosten: 24,00 €
Info: 03/820 29 61 (Paul Reynders)

Milieuwetgeving voor scholen
Datum: woensdag 17/04 (14.00 - 16.30 uur)
Plaats: PIME, Mechelsesteenweg 365, 2500 Lier
Doelgroep: leerkrachten, milieucoördinatoren en directieleden. S.O.
Programma: op veel scholen is men er zich nog niet van bewust dat een school, net zoals bedrijven, onderhevig is aan de milieuwetgeving VLAREM. Deze VLAREM-wetgeving werd onlangs 'vertaald' naar schoolsituaties en als handige brochure uitgegeven door AMINAL. Aan de hand van deze brochure wordt een overzicht geschetst.
Specialisten uit de milieusector zullen aanwezig zijn om praktische vragen over de toepassing van de milieuwetgeving op scholen te beantwoorden. De concrete vraag moet voor 05/04 ingestuurd worden naar PIME (e-mail info@pime.provant.be).
Onkosten: 2,50 €, te storten voor 05/04 op rekening 068-2157583-39 van PIME, met vermelding van naam + milieuwetgeving
Info: 015/31 95 11 (Gerd Goris of Karin Keustermans)

Natuur- en landschapskoffer voor jongeren
Datum: woensdag 24/04 (14.00 - 16.30 uur)
Plaats: PIME, Mechelsesteenweg 365, 2500 Lier
Doelgroep: leerkrachten S.O.
Programma: uittesten veldkoffer met aange-paste opdrachten voor een stedelijk, landelijk of natuurgebied. Landschapsoefeningen: kaartgebruik, oriëntatie, kartering, landschaps-analyse, landschapecologie. Natuuropdrach-ten: determinatie van veel voorkomende plan-tensoorten in hooilanden en bermen, relaties tussen bloemen en insecten, relaties tussen planten en bodemkenmerken.
Onkosten: : 2,50 €, te storten voor 12/04 op rekening 068-2157583-39 van PIME, met vermelding van naam + milieuwetgeving
Info: 015/31 95 11 (Gerd Goris of Karin Keustermans)


ZOO-flashes (3)



- Kort na het verschijnen van de vorige BIO werd een duidelijke schematische tekening van een kippenei geplaatst onder het 3D-vogelei. De benamingen (Nederlands-Frans) zijn dus weer aanwezig en kunnen voor invultaken worden gebruikt.
Beide broedmachines zijn verschillend gebouwd. In de linkerkast is de vloerplaat voorzien van een automatisch rolmechanisme. Rechts is dat overbodig, want daarin liggen uitsluitend kippeneieren van 21 dagen oud.
- Je mag altijd aan de begeleidende gids vragen om een oppasser van het vogelgebouw aan te spreken. Die kan een ei uit de broedmachine halen en tegen het oor van de leerlingen houden: het gepiep is duidelijk te horen. Neem dat initiatief slechts als je groep voltallig is, de oppassers hebben immers een erg gevulde dag. Maar als ze even tijd hebben, gaan ze graag op de vraag in.
- De broedmachines staan laag in een hoek opgesteld. Dat vraagt enige discipline van de leerlingen en zin tot samenwerking. Totnogtoe blijkt een doorschuifsysteem goed opgevolgd te worden, en kan iedereen dus om beurten een kijkje nemen en het oor te luisteren leggen.
- Van verschillende vogelsoorten zijn de eieren tentoongesteld, samen met het aantal eieren per jaar, verdeeld over de legsels. Ik vermoed dat het om maximale legsels gaat. Het geheel oogt mooi.
- Als je graag braakballen of veren meeneemt aan het einde van je zoobezoek, kan je die vooraf aanvragen bij de heer Steven Vansteenkiste, curator van de vogels. De braakballen bevatten altijd de skeletresten van witte ratten. Leg de gereinigde schedels gedurende een half uur in zuurstofwater. Laat ze drogen en plak de snijtanden en kiezen in met behulp van een druppeltje contactlijm.
De veren van een flamingo bezitten pigment-kleuren, de veren van een pauw hebben structuurkleuren. Het verschil is duidelijk te zien door een stereoloep met bovenlicht, als je de verlichtingshoek verandert tijdens de waarneming. De pronkveren van een Argus-fazant dragen een rij mooi afgelijnde 'ogen'.
De rode slagpennen van een toerako zijn gekleurd met turacine. Je kunt duidelijk maken dat het hier om een pigmentkleur gaat, door de veer heen en weer te bewegen in water waaraan je enkele druppels ammonia hebt toegevoegd: het water kleurt rood. Een toerako spreidt de groene vleugels waardoor de rode pennen zichtbaar worden. De waarschuwingskleur veroorzaakt een schrik-reactie bij b.v. een naderende boomslang. Een toerako die in een tropische regenbui zijn rode veren laat nat worden, zal waarschijnlijk sneller 'een vogel voor de kat' zijn. Een mooi voorbeeld van gedrag.
- Veren en braakballen zijn niet onbeperkt voorradig. Vraag dus tijdig wat je graag zou verkrijgen aan per e-mail: steven.vansteenkiste @zooantwerpen.be. Per afgeleverd globaal pakket wordt wel 2,50 EUR aangerekend voor administratiekosten.
Het is ook aan te bevelen je te informeren over de stand van zaken. Zo was de tekening van het vogelei (als eerste puntje aangekondigd!) alweer verdwenen op 6 februari. Op die plaats staat nu een couveuse voor vogeljongen. Er is wel beloofd dat de tekening zo snel mogelijk zou teruggeplaatst worden, en dan meer in de hoogte.

Frans Desfossés (Edegem)



BIO-humor


U kent ze wel, de ongewilde flaters, de schijnbaar klepelloze klokken, de wanhoops-pogingen op toetsen en examens, in de hoop dat enkele juiste klinkers nog wat punten zullen opleveren. Het doet ons hart deugd tijdens het eerder saaie werk van examineren.
- Uit het beroepsonderwijs. Wat is een oerwoud? Een bos vol vrouwen.
- Van ongekend niveau. Wat is plankton? Kleine orgasmen in zee.
- Absurde humor uit het hoger onderwijs: Kunt u het onderscheid tussen genotypen en fenotype toelichten? Genotype zijn de hondachtigen en fenotype de wolfachtigen.
- Hogere systematiek uit het hoger onderwijs. Kunt u eens een voorbeeld geven van een angiosperm? ... de boom. Zou u iets concreter kunnen zijn? ... de appelboom. Dit was een venijnige vraag, maar deze kandidaat had geluk: voor hetzelfde geld had hij op de kerstboom gegokt.

Oproep
Ik zou me hier willen aansluiten bij het gebruik en vooral misbruik van de adjectieven 'biologisch' (biologische voeding: kent u andere?) en 'ecologisch', c.q. de voorzetsels 'bio-' en 'eco-' (enige tijd geleden gelezen in een advertentie: de 'ecovriendelijke bierkrat') en een tweeledige oproep lanceren.
Zou u mij dergelijke berichten van 'biologisch analfabetisme' uit de media en 'biobloopers' uit toetsen en schriftelijke en mondelinge examens willen melden? Uit de inzendingen kan dan af en toe een bloemlezing van de sappigste of frappantste verhalen voor BIO gedestilleerd worden. Om mogelijke verwar-ring of discussie te vermijden is voor beide categorieën goede documentatielbronvermelding van alle relevante details wenselijk: het knipsel of een kopie ervan uit de geschreven pers, de nodige details als het de audiovisuele pers betreft (zender, datum, naam en uur van het programma, namen/functies van de betrokkenen,...), het onderwijsniveau voor de biohumor (leeftijd betrokken leerling, kleuter, lager, aso/tso/bso, hobu, universiteit, ... ), de grootte en andere karakteristieken van de school (dorp, stad), diploma leraar (glijdt een fysicus, chemicus,... gemakkelijker uit over een biologische bananenschil?).

Dank bij voorbaat.

Guido Rappé, Kapelstraat 3, 9910 Ursel, guido.rappe@br.fgov.be


Minerant



Datum: 27 en 28/04 (10-18 uur)
Plaats: Handelsbeurs, Twaalfmaandenstraat (nabij de Meir), Antwerpen
Onderwerp: mineralen en fossielen
Organisatie: Mineralogische Kring Antwerpen
Toegang: gratis
Info: 03/827 32 11 (dhr. A. Vercammen)


Vragenrubriek


Als je een antwoord weet op de vraag die in deze rubriek verschijnt reageer dan. Je kan ook je eigen vragen insturen.

Vraag 32/2/276 - Cd-rom's
Titels van goede en bruikbare Cd-rom's biologie voor het lager secundair onderwijs met een zeer gunstige prijs-kwaliteitverhouding. Graag titel en besteladres naar e.melis@ skynet.be
Etienne Melis (Turnhout)


Gezocht: ontwikkelaars van
e-learnpakketten



Anywiz.net (http://www.anywize.net) is een netwerk van leerkrachten B.O. en S.O. die e-learn pakketten ontwikkelen en via het internet aanbieden. In hun database zitten reeds een 200-tal pakketten die concrete ICT-hulp aan de leerkracht bieden.
Ze zoeken biologieleerkrachten die interesse hebben voor de ontwikkeling van lescontent en die enige notitie hebben van computers. Voor de concrete toepassing van hun tools is een interne opleiding voorzien.
Contact opnemen met Ludo Vandewal, Bolleberg 19, 3700 Tongeren, 0475/804 718

Gezocht: lesgevers ecologisch tuinieren


Het provinciebestuur van West-Vlaanderen start een campagne naar gezinnen rond ecologisch tuinieren. Ze zoeken hiervoor les-gevers die voldoende op de hoogte zijn van de principes van ecologisch tuinieren en die de principes in tuinen willen toepassen.
Het provinciebestuur start een unieke vor-mingscursus voor deze toekomstige informan-ten en lesgevers. Die cursus in gratis, maar niet vrijblijvend: wie deelneemt moet zich bereid verklaren om zich in de komende jaren verder te engageren.
De cursus omvat 10 lessen, op zaterdagen 10/03 en 13/04, op donderdag 25/04 en op zaterdagen 4 en 25/05, op 1, 8 en 22/06 en 14 en 21/09, iedere keer van 13.30 uur tot 17 uur.
De lessen worden gegeven in het Provinciehuis Boeverbos, Koning Leopold III-laan 41, 8200 Sint-Andries-Brugge.
Info: 050/40 32 23, e-mail ecologische.tuinen@west-vlaanderen.be


Koninklijk Antwerps genootschap voor Micrografie


http://www.kagm.bewoner.antwerpen.be

Het KAGM vergadert elke maandagavond van 20 tot 22 uur in de bioruimte van het RUCA (UA), Groenenborgerlaan 171, 2020 Antwer-pen. De bioruimte is te bereiken vanaf parking 2, tussen de gebouwen U en S, langs het hellend vlak naar beneden.

Iedereen die geïnteresseerd is in microscopie is van harte welkom. Meer informatie verkrijg-baar bij de redacteur van BIO.

Hieronder het programma voor de volgende maanden. (P preparaat maken; C causerie; D diversen).
04/03 - C De anatomie van klimplanten
11/03 - P Houtknotszwam
18/03 - C Kleurstoffen: de theorie
25/03 - P Vers plankton bekijken
08/04 - P Plantaardig preparaat
15/04 - D Praktijk: snijden met handmicrotoom
22/04 - D Materiaal- en boekenbeurs
29/04 - P Vers plankton bekijken
06/05 - D Praktijk: diverse kleuringen van een-zelfde plantaardig preparaat


Lidgeld (per kalenderjaar)

je ontvangt het Jaarboek en BIO en een lidkaart met vrije toegang tot de Zoo, Planckendael, de Plantentuin in Meise, het Zwin, het KBIN, het Arboretum in Kalmthout, het Afrikamuseum in Tervuren.

- Werkende leden: 15 €
- Studenten: 7 €
- Gepensioneerden: 8 €
- Verenigingen, scholen e.a.: 15 €

Jaarboek en BIO
Stort het lidgeld op nr. 068-0 666 550-90 van deVereniging voor het Onderwijs in de Biologie,de Milieuleer en de Gezondheidseducatie
p.a. E. Van Damme,
Hoge Weg 234 – 8200 Sint-Andries (Brugge)
Om het driemaandelijks tijdschrift ZOO van de Antwerpse dierentuin te ontvangen voeg je bij je lidgeld een supplement van 12,39 € (500 BEF) met de vermelding ZOO. Let wel: ZOO verschijnt in juli, oktober, januari en april.

Voorzitter
Marleen Van Strydonck
(Officieel Onderwijs)
Te Boelaerlei 119/1 – 2140 Borgerhout
E-mail: marleen.vanstrydonck@ua.ac.be

Ondervoorzitter
Michel Asperges
(Vrij Gesubsidieerd Onderwijs)
Grote Steenweg 54 – 3400 Ezemaal
E-mail: michel.asperges@skynet.be

Secretaris
Vic Rasquin
Minister De Clercklaan 2 – 8500 Kortrijk
E-mail: [email]

Penningmeester
Emiel Van Damme
Hoge Weg 234 – 8200 Sint-Andries (Brugge)
E-mail: emiel.vandamme@skynet.be

Redacteur Jaarboek
Laurent Inghelbrecht
Aartrijksestraat 4 – 8211 Aartrijke
E-mail: laurent_inghelbrecht@hotmail.com

Adreswijzigingen en lidkaarten
Herman Snoeck
Jan van Rijswijcklaan 277 – 2020 Antwerpen
Telefoon na 19 uur: 03/238 51 15