Januari 2004

 

 

Een woordje van de voorzitter

't Is niet belangrijk of een wens van voorspoed of geluk verstuurd wordt
vroeg of laat,
Als hij op het juiste moment maar in vervulling gaat.

Het VOB bestuur wenst al haar leden en hun familie een gelukkig, gezond en fijn 2004.
Eén wens van vorig jaar is - althans wat de zon betreft - zeker in vervulling gegaan. Je kon er niet naast kijken, de zon was alomtegenwoordig het afgelopen jaar, in het voorjaar, in de zomer en zelfs in de herfst.

De vereniging blijft het goed doen, we telden op 1 december 1170 leden. Het doet ons een plezier dat leden die het actieve leven voor de klas inruilden voor een zeker niet minder actief leven 'aan de haard' onze vereniging blijven steunen. Het is daarenboven belangrijk dat al hun ervaring niet verloren gaat, dus daarom deze oproep. Ontdekken jullie tijdens het opruimen nuttige tips of weetjes, deel ze met al die jonge leden. Want ook heel wat studenten, vnl. uit de lerarenopleidingen, hebben de weg naar VOB gevonden.

Internationaal blijven we het goed doen: op de Internationale Biologieolympiade in Wit-Rusland dit jaar kaapten onze jongens twee bronzen medailles weg.
De voorbereidingen voor de 15de Vlaamse Biologieolympiade zijn volop bezig. De beloning voor de laureaten is deze keer niet min: de Internationale Olympiade gaat namelijk door in Brisbane, Australië, van 11 tot 18 juli 2004.

Onze deelname aan de EUSO wedstrijd werd niet gehonoreerd met een medaille, maar we deden wel heel wat ervaring op. Deze ervaring kan van pas komen als we de leerlingen begeleiden tijdens de 2de EUSO van 2 tot 9 mei 2004 in Groningen, Nederland.

2004 is een schrikkeljaar, maar bovendien een jaar waarin volgens de statuten van de vereniging een nieuw bestuur moet gekozen worden. Voor het voorzitterschap wordt ditmaal iemand uit het vrij onderwijs gezocht, de ondervoorzitter moet uit het officieel onderwijs komen. Kandidaten voor voorzitter, ondervoorzitter, secretaris en penningmeester kunnen ingediend worden bij de secretaris Vic Rasquin.
De verkiezing gebeurt tijdens de jaarvergadering die op 8 mei 2004 ergens in Wallonië zal doorgaan.

In 2004 richt VOB, samen met VeLeWe, ook weer het Vlaams Congres voor Leraars Wetenschappen in, ditmaal reeds voor de TIENDE keer. Het wordt wat bijzonders, en zeer waarschijnlijk in Brussel op 13 november 2004.

Marleen Van Strydonck (Borgerhout)


Natuur en Wetenschap


6de Wedstrijd voor wetenschappelijke uiteenzettingen voor leerlingen uit de 1ste graad S.O.

Wie?
Leerlingen uit de 1ste graad S.O. in groepen van 2-5 jongeren.
Ze kiezen een teamnaam en laten zich begeleiden door een leerkracht-raadgever.

Wat?
Het team maakt een wetenschappelijk werk i.v.m. een onderwerp van de biologie, ecologie, fysica, geologie, archeologie, technologie. Dit schriftelijk werk dient eenvoudig te zijn en begrijpelijk voor leeftijdsgenoten en is bij voorkeur het resultaat van opzoekingwerk in teamverband.

Hoe?
Het schriftelijk werk wordt in vijfvoud ingeleverd vóór 1 februari 2004: A4-formaat, minimum 5 en maximum 25 bladzijden.
Een zelfde vakkundige jury zal al de werken beoordelen en rangschikken.
De 5 best gerangschikte teams worden uitgenodigd om op woensdag 12 mei 2004 hun werk te komen voorstellen: gedurende 10-15 minuten zullen ze het behandelde onderwerp kunnen bespreken waarbij ze gebruik mogen maken van hulpmiddelen (dia's, foto's, video, film...). Na deze mondelinge uiteenzetting worden de kandidaten door de jury ondervraagd i.v.m. hun kennis van het onderwerp, de geraadpleegde bronnen en het onderzoekswerk dat werd verricht.

Prijzen
Onder de 5 teams die in de finale aantreden wordt EUR 500 verdeeld en elke finalist krijgt een boekenpakket.
De leden van de teams die na de schifting gerangschikt worden op de plaatsen 6 tot en met 20 krijgen een prachtig boek.

43ste Wedstrijd voor wetenschappelijke uiteenzettingen voor leerlingen uit de 2de en 3de graad S.O.

Wie?
Leerlingen uit 2de en 3de graad S.O., individueel of in groepen van 2-5 jongeren. De voordracht zelf gebeurt door maximum 3 kandidaten.

Wat?
Een wetenschappelijke uiteenzetting houden over een onderwerp uit de biologie, ecologie, fysica, geologie, archeologie, technologie∑. Deze uiteenzetting dient eenvoudig te zijn en begrijpelijk voor leeftijdsgenoten en is bij voorkeur het resultaat van opzoekingwerk.

Hoe?
De wedstrijd wordt in twee fasen georganiseerd.

Provinciale schiftingsproeven
Dezelfde jury zal op een woensdagnamiddag in een gemeente van elke provincie in de loop van maart en april 2004 de kandidaten horen. Tijdens de uiteenzetting, die 12-15 minuten mag duren, mag gebruik gemaakt worden van allerhande didactische en visuele hulpmiddelen. Alle kandidaten worden dan gerangschikt.

Nationale finale
De 5 best gerangschikte kandidaten van de provinciale schiftingen worden uitgenodigd om op woensdag 12 mei 2004 hun uiteenzetting te komen geven voor een jury van universiteitsprofessoren, pedagogische adviseurs en vakspecialisten.
Zowel tijdens de schifting als in de finale worden de kandidaten door de jury ondervraagd i.v.m. hun kennis van het onderwerp, de geraadpleegde bronnen en het onderzoekswerk dat werd verricht.

Prijzen
Onder de 5 finalisten wordt EUR 1500 verdeeld en elke finalist krijgt een boekenpakket.
Elke deelnemer aan de provinciale schifting ontvangt een wetenschappelijk werk ongeacht de rangschikking. De best gerangschikte kandidaat of groep uit het 3de en het 4de jaar S.O. die niet aan de finale deelneemt ontvangt bovendien 130 euro.

Inschrijven en info
Voor beide wedstrijden vóór 1 februari 2004 bij Natuur en Wetenschap, Baalsebaan 287, 3128 Baal, 016/53 73 75 (Nancy Van Loo).


Prijs 'Dirk Frimout' 2004

Wie?
De leerlingen van de tweede en derde graad van het secundair Gemeenschapsonderwijs

Wat?
De leerling of groep werkt naar eigen keuze een degelijk wetenschappelijk onderbouwd project uit op het vlak van de fysica, chemie of biologie. Het werk dient gesteund op persoonlijke waarnemingen, proeven en/of metingen (laboratorium- en/of veldonderzoek). Het ingediende werk moet zoveel mogelijk de leerstof overstijgen en een afgerond geheel vormen.
De jury beoordeelt de ingezonden werken op basis van zes selectiecriteria: persoonlijke ver-werking (20 p.), proefondervindelijk werk (20 p.), wetenschappelijke gegrondheid (20 p.), toepassing van ICT (20 p.), de communicatieve waarde (10 p.) en het raadplegen van bronnenmateriaal (10 p.).

Hoe?
De kandidaten moeten zich uiterlijk 20 januari 2004 kenbaar maken bij de Sector Projecten OND, Prijs `Dirk Frimout', Gemeenschapsonderwijs, Emile Jacqmainlaan 20, 1000 Brussel. Formulieren hiervoor zijn reeds op school toegekomen.
De werken in geprinte en/of eventueel in digitale vorm dienen uiterlijk op 23 april 2004 toegekomen te zijn.
De vijf best gerangschikte werken komen in aanmerking voor de finale op 12 mei 2004, waarop de kandidaten hun werkstuk komen verdedigen en vragen beantwoorden over het praktische gedeelte van hun werk

Prijzen en prijsuitreiking
Prijs voor Wetenschappen 'Dirk Frimout': 1220 euro voor de laureaat en 2000 eurovoor de school of voor de klas, + een plaket voor de laureaat en de school;

Prijs VeLeWe: 370 euro;

Prijs VOB: 250 euro;

Prijs Jeugd, Cultuur en Wetenschap: 125 euro;

Prijs Natuur & Wetenschap: EUR 125.

De prijsuitreiking heeft plaats op 25 juni 2004.

Info
www.rago.be/Frimout/ ; telefoon 02/790 76 00; Wim.bourgoignie@rago.be


Jeugd, Cultuur en Wetenschap

Onderzoeker gezocht (m/v)

Wie?
Leerlingen uit de 3de graad S.O. (16-18-jarigen).

Wat?
Uit een breed gamma van wetenschappelijke domeinen (zowel exacte, toegepaste als humane wetenschappen) kies je minstens 2 wetenschappers waarvan het onderzoek je aanspreekt.
Bereid een vraaggesprek voor dat je zal kunnen houden met die wetenschappers tijdens een congres op 28 februari 2004. Uiteindelijk ga je met de wetenschapper van je keuze aan de slag: je werkt gedurende enkele dagen mee aan een onderzoek (niet zo maar meelopen, echt meewerken) in samenwerking met echte wetenschappers.
Zo zul je merken dat wetenschappers ook maar mensen zijn, en dat het niet zo'n elitair (mannen)wereldje is als je misschien dacht.
De wetenschappelijke wereld zit alleszins te wachten op nieuw bloed, jij zit misschien te popelen om je wetenschappelijke kriebels te uiten en wie weet word je wel verkozen tot 'jonge wetenschapper van het jaar'?!

Inschrijven en info
Jeugd, Cultuur en Wetenschap, Vlaanderenstraat 101, 1800 Vilvoorde, 02/252 58 08 (Miet Van Looy), onderzoeker@jcweb.be


Stages, bijscholingen, symposia

Onderwijshervormingen in Vlaanderen
Datum: woensdag 18 februari (9-12.30 uur)
Plaats: VUB, faculteiten Wetenschappen en Toegepaste wetenschappen
Doelgroep: leerkrachten wetenschappen 3de graad S.O.
Programma: contactdag met lunch
Info: vraag uw uitnodiging en programma aan Maria.Ghijsels@vub.ac.be, 02/629 28 56.


Biologie op Internet

Wetenschappelijke geletterdheid bevraagd

Wat betekent 'geletterd zijn in natuurwetenschappen' voor het onderwijs?
Alle teksten van de lezingen en verslagen van werkgroepen van het symposium, dat rond dit thema in het Paleis der Academiën te Brussel in april-mei plaatsvond, kun je downloaden via
http://www.vub.ac.be/IDLO/media/cahiers.htm


ARGUS

ARGUS Milieumagazine: 20% korting voor leden VOB!

ARGUS Milieumagazine is het tijdschrift van ARGUS vzw (de nieuwe Stichting Leefmilieu), een kritisch en gevarieerd blad over milieu, natuur en duurzame ontwikkeling.
Met ARGUSogen werpt een kritische blik op de milieuactualiteit, experten komen aan het woord in de hoofdartikels, het ARGUSdossier brengt feiten, cijfers en opinies over een bepaald thema, het ARGUSinterview peilt naar de visie van mensen die op een heel eigen en concrete manier met milieu en/of duurzame ontwikkeling bezig zijn, ARGUSfocus zet duurzame ontwikkeling en duurzaam ondernemen in de kijker, in de ARGUScolumn komen journalisten aan het woord. Verder in elk nummer een originele ARGUScartoon door GAL, ARGUSadvies met antwoorden op veel gestelde vragen over milieuzorg, ARGUSboekentips en informatie over wetgeving en beleid in de gewesten, op federaal en Europees vlak.

Een abonnement op ARGUS Milieumagazine kost normaal € 20. Als VOB-lid krijg je de vier nummers per jaar voor € 16. Tussentijds ontvang je twee ARGUS Nieuwsbrieven met informatie over de ARGUSactiviteiten. Bestel een abonnement of vraag een proefnummer op info@argusmilieu.be (vermeld je VOB-lidmaatschap). Meer info over het tijdschrift op www.argusmilieu.be


NATUURBEHEER

Een volledig nieuwe editie na 15 jaar!
Binnenkort verschijnt het boek Natuurbeheer, hét standaardwerk over natuurbeheer en -behoud in Vlaanderen. Het is de volledig herwerkte uitgave van het gelijknamige boek uit 1989. Het eerste deel schetst de ontwikkeling van natuurbehoud en -beheer in Vlaanderen; deel twee beschrijft het beheer van de traditionele biotopen; het derde deel gaat in op extensieve begrazing en evaluatie van het beheer. Opnieuw tekenen Martin Hermy en Geert De Blust voor de eindredactie. De foto‚s zijn van Marc Slootmaekers.

Dit werk is zonder meer onmisbaar voor mensen die actief zijn in de natuurbehoudssector, die een schoolreservaat beheren of die bijzonder geïnteresseerd zijn in natuurbehoud en beheer.
Tot 14 januari 2004 kunnen abonnees op ARGUS Milieumagazine het boek (450 blz.) verkrijgen aan de speciale voorintekenprijs van € 34 (normale verkoopprijs € 44, normale abonneeprijs € 40). Meer info op www.argusmilieu.be .
Bestellen kan op info@argusmilieu.be


Planten maken leerlingen slimmer

Zet meer planten in een klas en de leerlingen zullen beter scoren.
Onderzoekers van de universiteit van Reading hebben vastgesteld dat de hoge concentratie van koolstofdioxide in de klas slecht is voor de concentratie van de leerlingen. Doodeenvoudige kamerplanten kunnen het gas omzetten in zuurstofgas. Vooral yuca's en lelies zijn ideaal. Uit metingen blijkt dat de concentratie van koolstofdioxide in klassen soms vijfhonderd keer hoger ligt dan wettelijk wordt toegestaan. "Iedereen is wel bezig over de slechte lucht in kantoren, maar niemand heeft ooit aan de klassen gedacht", zegt professor Derek Clements-Croome.
Het fenomeen werd door de onderzoekers het "zieke klaslokaalsyndroom" gedoopt.

De Standaard


Voedselvergiftiging

Naar aanleiding van een voedselvergiftiging met tragische gevolgen, verschenen in De Standaard praktische tips om een dergelijke vergiftiging te voorkomen. De raadgevingen kwamen van Guy Temmerman van het Federaal Agentschap voor de Voedselveiligheid.


Onderwijstips

Tip 415 - Historische microscopenverzameling Dr. Henri Van Heurck
Deze verzameling, waaronder een origineel Van Leeuwenhoekmicroscoopje, was tot voor een aantal jaren te zien in het museum van de Antwerpse Zoo maar verdween toen in de kast omdat de lokalen een andere bestemming kregen.
Sinds 6 november is deze prachtige collectie terug te bewonderen in het Museum voor de Geschiedenis van de Wetenschappen van de Universiteit Gent, Sterrecomplex, Krijgslaan 281, gebouw S30, 9000 Gent, 09/264 49 30 - jos.uyttenhove@UGent.be,
http://mhsgent.UGent.be

Het museum kan gratis bezocht worden van maandag tot vrijdag tussen 10 - 12 uur en 14 - 17 uur.

Tot 25 juli 2004 worden bovendien een selectie van zijn X-stralenfoto's getoond. Op 13 februari 1896, slechts een paar weken na de publicatie van Röntgen, maakte H. Van Heurck zijn eerste foto's, de eerste ook in België.
Ook de andere collectie van het museum is een bezoek meer dan waard, b.v. in samenwerking met je collega's fysica en chemie.

Tip 416 - Educatief materiaal
De cel Natuur- en Milieueducatie en -informatie van Aminal heeft nogal wat educatieve publicaties verwezenlijkt en te koop gesteld o.m. de zoekkaarten voor zoetwaterdieren, bodemdiertjes, grassen, waterplanten, bloeiende planten beschrijven, voorjaarsflora en top 50 van tuinvogels (elk à € 1,50).
Informatie, een folder en bestelformulier krijg je bij Aminal, Cel NME, Koning Albert II-laan 20, bus 8, 1000 Brussel, 02/553 80 93, http://www.mina.vlaanderen.be/milieueducatie/

Herman Snoeck (Antwerpen)


Koninklijk Antwerps Genootschap voor Micrografie

http://www.microscopie.be
kagm@microscopie.be

Het KAGM vergadert elke maandagavond van 20 tot 22 uur in de bioruimte van de UA, campus Middelheim (ex-RUCA), Groenenborgerlaan 171, 2020 Antwerpen. De bioruimte is te bereiken vanaf parking 2, tussen de gebouwen U en S, langs het hellend vlak naar beneden. Iedereen die geïnteresseerd is in microscopie is van harte welkom.

Hieronder het programma voor de volgende maanden.
(P preparaat maken; C causerie; D diversen).
05/01 D Jaarvergadering
12/01 P Blad Maïs (Zea mays)
19/01 P Motmug (Psychoda alternata)
26/01 P Het leven in vers veenmos
02/02 D Zo was Vlaanderen vroeger
09/02 P Tong cavia
16/02 C De verlichting bij de microscoop
23/02 P Braamstengel (Rubus sp.)
01/03 P Faeces van de kikker
08/03 P Azijn- en microaaltjes



Lidgeld (per kalenderjaar)

je ontvangt het Jaarboek en BIO en een lidkaart met vrije toegang tot de Zoo, Planckendael, de Plantentuin in Meise, het Zwin, het KBIN, het Arboretum in Kalmthout, het Afrikamuseum in Tervuren.

- Werkende leden: 15 €
- Studenten: 7 €
- Gepensioneerden: 8 €
- Verenigingen, scholen e.a.: 15 €

Jaarboek en BIO
Stort het lidgeld op nr. 068-0 666 550-90 van deVereniging voor het Onderwijs in de Biologie,de Milieuleer en de Gezondheidseducatie
p.a. E. Van Damme,
Hoge Weg 234 – 8200 Sint-Andries (Brugge)
Om het driemaandelijks tijdschrift ZOO van de Antwerpse dierentuin te ontvangen voeg je bij je lidgeld een supplement van 12,39 € (500 BEF) met de vermelding ZOO. Let wel: ZOO verschijnt in juli, oktober, januari en april.

Voorzitter
Marleen Van Strydonck
(Officieel Onderwijs)
Te Boelaerlei 119/1 – 2140 Borgerhout
E-mail: marleen.vanstrydonck@ua.ac.be

Ondervoorzitter
Michel Asperges
(Vrij Gesubsidieerd Onderwijs)
Grote Steenweg 54 – 3400 Ezemaal
E-mail: michel.asperges@skynet.be

Secretaris
Victor Rasquin
Minister De Clercklaan 2 – 8500 Kortrijk
E-mail: [email]

Penningmeester
Emiel Van Damme
Hoge Weg 234 – 8200 Sint-Andries (Brugge)
E-mail: emiel.vandamme@skynet.be

Redacteur Jaarboek
Laurent Inghelbrecht
Engelstraat 134 – 8480 Ichtegem
E-mail: laurent_inghelbrecht@hotmail.com

Adreswijzigingen en lidkaarten
Herman Snoeck
Jan van Rijswijcklaan 277 – 2020 Antwerpen
E-mail: herman.snoeck@antwerpen.be