Vlaamse BIOLOGIEOlympiade
België behaalt brons op de Internationale Biologieolympiade
De 22ste Internationale Biologieolympiade ging dit jaar door van 10 -17 juli aan de National Taiwan Normal University van Taipei in Taiwan. De organisatoren verwelkomden voor dit evenement 227 studenten uit 58 verschillende landen, samen met de juryleden. De internationale jury vertaalt ook de testen naar de moedertaal van de deelnemers. De doelstellingen van de Internationale Biologieolympiade zijn drieledig: getalenteerde jongeren opsporen om hun talent voor wetenschap te laten ontwikkelen; jongeren van over de hele wereld met dezelfde passie bijeenbrengen en wetenschappelijke carrières promoten. In de theoretische en praktische proeven komen alle domeinen van de biologie - vooral de meest actuele - aan bod, zogezegd op het niveau van het secundair onderwijs, maar meestal het bachelorniveau waardig!
Dat het om het kruim van de toekomstige wetenschappers gaat is duidelijk. Alle 227 deelnemers behoren namelijk tot de beste vier laureaten van de nationale competitie voor biologie van hun land en hebben dus al verschillende selectieproeven overleefd. Voor België waren het Julien Mortier van het St. Amandscollege te Kortrijk en Jan Brijs van het St Bernarduscollege van Oudenaarde. Samen met twee Franstaligen, Frédéric Clarembeau van het Athénée royal François Bovesse van Namur en Michel Reginster van het Collège Saint -Hadelin van Visé, verdedigden ze onze kleuren in Taiwan.
De organisatie van de preselecties en stage verloopt dank zij de logistieke steun van de universiteiten en het secretariaat van de Vlaamse Olympiades voor Natuurwetenschappen aan de K.U. Leuven en van de Vereniging van de leraren Biologie (VOB). Deze selecties en de deelname aan de Internationale Olympiade (inschrijving en transport) worden financieel mogelijk gemaakt door de Minister van Financiën, Innovatie en Media via het actieplan Wetenschappen in samenwerking met het Ministerie van Onderwijs, waarvoor onze dank.
Na een zware week van praktische en theoretische testen en socio-culturele activiteiten, volgde een sfeervolle, spannende proclamatie. Frédéric Clarembeau werd 139ste op 227 en behaalt daarmee een bronzen medaille, Jan Brijs eindigde als 173ste ,gevolgd door Julien Mortier op de 176ste plaats en Michel Reginster op de 180ste . In hun context geplaatst, zijn dit toch wel merkwaardige resultaten…
IBO 2011 de Belgische laureaten (van links naar rechts: Michel reginster,
Jan Brijs, Frédéric Clarembeau (medaillewinnaar) en Julien Mortier
met hun gids, Kuan Yin Chen op de slotceremonie van de IBO.Verloop en resultaten van de Biologieolympiade
De praktische proeven waren moeilijk, zeker voor leerlingen uit een algemeen secundair onderwijs: eiwittten scheiden op basis van gelelektroforese en de molecuulmassa en samenstelling bepalen; een stamboom van spinnen opstellen én de associaties tussen die spinnen en planten achterhalen; een Amerikaanse brulkikker dissecteren om de ischiaszenuw te bestuderen; plantenpreparaten maken om weefsels te herkennen en mutaties bij planten opsporen op extracten, zijn nu niet bepaald de dingen waar onze leerlingen dagelijks mee bezig zijn in hun schaarse biologielessen. Toch liggen hun resultaten rond het gemiddelde van 46,7 %.
Voor de theoretische test lag de lat eveneens hoog: een honderdtal meerkeuzevragen, berekeningen, invul- en sorteervragen over alle aspecten van de actuele biologie (celbiologie, fysiologie en anatomie, genetica, ecologie, biosystematiek en ethologie). Een beetje te hoog zelfs voor onze jongens (we hadden geen meisjes dit jaar) die hier het gemiddelde niet halen, maar niettemin goed presteerden.
Daarnaast was er ook een socio-cultureel programma met excursies naar Nationale Parken en musea waarbij de deelnemers een beeld van het gastland krijgen. Een vriendschapsavond, een Vlaamse kermis zeg maar, benadrukte dat netwerking tussen wetenschappers belangrijk is omdat samenwerking loont. Daar worden ook prijzen uitgereikt aan teams die opvallen door sociale vaardigheden, een ander belangrijk aspect van een goede wetenschapper. Een videocompetitie (een idee dat de Belgische jury vorig jaar lanceerde), waarvan de filmpjes op You Tube te zien zijn, beloont dan weer de teams die hun passie voor biologie op een originele en leuke wijze promoten.
David tegen Goliath
We vallen in herhaling als we zeggen dat onze studenten die uit een algemeen secundair onderwijs komen, waar maximaal twee uur biologie per week in het lessenpakket is opgenomen, het moeilijk hebben op een dergelijke internationale competitie. Dat hun wetenschappelijke bagage niet te vergelijken is met die uit gespecialiseerde wetenschapsscholen is evident. Dat in veel Aziatische landen en ook in de Verenigde Staten, het secundair onderwijs de mogelijkheid biedt tot een doorgedreven specialisatie in de wetenschappen, met o.a. 6 à 9 uur biologie per week, is ook niet nieuw. Dat we beleefd jaloers zijn op de vele Europese landen met een wetenschapsopleiding op secundair niveau, is ook geweten. Dat dergelijke studenten meer kans op medailles hebben, is de logica zelf. Dat in deze landen de internationale olympiades veel meer aanzien hebben dan bij ons en dat voor sommigen er bovendien ook interessante beloningen aan verbonden zijn zoals toegang tot bepaalde universiteiten of studiebeurzen, kan voor hen alleen maar erg motiverend werken. De prestaties van onze laureaten die zich weten te handhaven tussen deze ‘professionelen’ zijn daarom des te merkwaardiger. Deelnemen aan een Olympiade is voor hen daarbij belangrijker dan winnen. Onze dank en waardering gaat eveneens uit naar de leerkrachten biologie die steeds opnieuw hun leerlingen weten te motiveren en hen op de Olympiade voorbereiden.
Wetenschappers gevraagd
We blijven er op hameren: jongeren met interesse voor wetenschappen komen in ons secundair onderwijs spijtig genoeg niet aan hun trekken. Het jaarlijks stijgend aantal deelnemers aan de nationale biologie olympiade en de motivatie van de geselecteerden om zelfstandig een groot pakket leerstof grondig te verwerken, tonen aan dat de interesse er wel degelijk is. De wijziging van de eindtermen biologie naar natuurwetenschappen in de 1ste graad vinden w<e dan ook een spijtige zaak. Ze draait de klok zelfs terug. Voor deze wijziging is geen draagvlak, de meeste biologieleerkrachten zijn er niet mee opgezet.
We blijven overtuigd dat een richting met een degelijk pakket wetenschappen, zoals in de meeste van onze buurlanden, de enige optie is om het groeiend tekort aan wetenschappers in de toekomst op te vangen.
Overzicht van de resultaten
Plaats
Voornaam – Naam
Land
Eindscore
Medaille
1
Rebecca Doris
USA
136,42
Goud
24
N. Adulyanukosol
Thailand
121,65
Goud
25
Mahsima Shabani
Iran
120,76
Zilver
71
Holly Anne
UK
108,90
Zilver
72
Dirk Christiaan
Nederland
108,71
Brons
139
Frédéric Clarembeau
België
96,29
Brons
140
Lea Lybek
Denemarken
96,10
_
173
Jan Brijs
België
89,25
_
176
Julien Mortier
België
88,60
_
180
Michel Reginster
België
87,17
_
227
Caraiman Vladlena
Moldova
60,73
_
De Belgische delegatie na de slotceremonie van de IBO. Vlnr. Gérard Cobut, Louis De Vos, Hugo Vandendries (juryleden); Michel Reginster, Jan Brijs, Fréderic Clarembeau(met medaille), Julien Mortier, de Belgische laureaten
en Vic Rasquin, jurylid.
Hugo Vandendries, coördinator van de Vlaamse delegatie aan de Internationale Biologieolympiade