11de Vlaams Congres van Leraars wetenschappen

Zaterdag 12 november 2005
Vrije Universiteit Brussel



Triomflaan: ingang 6
Pleinlaan: ingang 12 en 13

Hoe bereik je de VUB?

Dit congres is een actie die wordt ondersteund binnen het actieplan Wetenschapsinformatie en Innovatie.
Dit actieplan is een initiatief van de Vlaamse minister van Financiën en begroting, Ruimtelijke ordening, Wetenschappen en Technologische Innovatie.

met de medewerking van het Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap (Afdeling wetenschappen en departement Onderwijs),
de Vrije Universiteit Brussel en de IDLO (Interdepartementele Lerarenopleiding)
en onder de auspiciën van de VIB en VeLeWe

 

 

PROGRAMMA (Meld u eerst aan bij het onthaal!)

 
Vanaf 9.00 h 
  Onthaal en koffie
9.00 h tot 17.00 h    Didactische beurs 
9.45 h   U kiest een lezing
                                                                                                                                    
                                                                                                                          
                                 
 

B

C

F

SLIM LEREN,

TIPS VOOR LEUKERE LESSEN

Hans Morˇlis

Biologie-Olympiade Nederland

ZIJN ONZE RIVIERBODEMS EEN CHEMISCHE TIJDBOM?

Willy Baeyens

VUB

MINI-NATUURKUNDE-SPEKTAKELSHOW

Dirk Rijckbosch

Universiteit Gent

 
B  Slim leren, tips voor leukere lessen
Idee‘n, tips, werkvormen om leerlingen te stimuleren en ze actiever te laten leren, zodat uw lessen leuker, beter, leerzamer worden.          
 
C .Zijn onze rivierbodems een chemische tijdbom?
Vele rivierbodems zijn chemisch sterk verontreinigd. Met de huidige waterkwaliteit zijn de meeste polluenten vrij stabiel geborgen in de onderwaterbodems.  Bij wijziging van de waterkwaliteit kunnen sommige polluenten massaal vrijkomen. Om toekomstige scenarioÕs te kunnen maken zijn volgende vragen belangrijk: (1) wat komt er nu vrij aan polluenten; (2) wat zijn de chemische processen die in de mobilisatie-immobilisatieprocessen een belangrijke rol spelen; (3) wat is de invloed van gewijzigde waterkwaliteitsparameters op die processen?  Daartoe werden onder andere nieuwe meettechnieken ontwikkeld.
 
F  Mini-Natuurkunde-Spektakelshow
Een vlotte show met demonstraties van liefst spectaculaire natuurkundefenomenen.

Vanaf 11.15 h   Werkgroepen.  Het tijdstip waarop u uw gekozen werkgroepen zult kunnen volgen en van uw maaltijd hangt af van de keuzen van al de andere deelnemers
                                                

09.45  -  11.05

 

11.15 - 12.15

 

12.25 - 13.25

 

13.35 - 14.35

 

14.45 - 15.45

 

15.55 - 16.55

16.55É

Beurs

Lezing 1, 2

of 3

 

Beurs of

werkgroep

 

Beurs of

werkgroep

of maaltijd

 

Beurs of

werkgroep

of maaltijd

 

Beurs of

werkgroep

 

Beurs of

werkgroep

Hapje-tapje

Werkgroep 2 uur

Werkgroep 2 uur

 
Keuzemogelijkheden:
- 3 werkgroepen van 1 uur + didactische beurs + maaltijd                                         (4 x 1 uur is niet mogelijk)
- 1 werkgroep van 2 uur + 1 werkgroep van 1 uur + didactische beurs + maaltijd          (2 x 1 uur is niet mogelijk)
- 2 werkgroepen van 2 uur + maaltijd                                                             (en dus geen didactische beurs)
 

B1

WAT HEBBEN MIJN LEERLINGEN IN DE LAGERE SCHOOL GELEERD?

Jos Van de Velden

C1

CARROUSSEL

'VUURWERK' en ' WASSEN IN DE KLAS'

Luk Wuestenbergs

F1

ONDERZOEKEND LEREN

EN LEREN ONDERZOEKEN

Sonja De Craemer

B2

NME - WAT DOEN WE ER MEE?

Marleen Van Strydonck

C2

CHEMIE IN BEWEGING!

Roby Roels - Stijn Van Opstal

F2

CONCEPT CARTOONS

Christel Balck

B3

VAN SOUFFLEUR TOT ICT-REGISSEUR

Bart Dili‘n

C3

KRISTALLISEREN in de KLAS

Luc Van Meervelt

F3

METINGEN MET PASCO-SENSOREN

Jef Dreezen

B4

TERRESTRISCHE ECOSYSTEMEN:

EEN PRAKTISCHE BENADERING

Vic Rasquin

C4

STIMULUS: EDUCATIEVE SOFTWARE VAN CHEMIE

Wim Van Broeck

F4

THE PHYSICS COMMUNITY

IN BLACKBOARD

Marc Debusschere - Freddy Van Eynde

B5

MICROPREPARATEN VAN INSECTEN-TRACHEEčN EN BODEMAALTJES

Frank Van Campen

C5

HET GEBRUIK VAN EloV

Marie-Josˇe Janssens

Mireille Van Craenenbroeck

F5

BELANGRIJKE VERSCHIJNSELEN

en TOEPASSINGEN

Jozef Van Limbergen

B6

GENES IN A BOTTLE

Dominic Delaney - Marc Michielsen

C6

PRELAB: EEN AANGEPAST TRAJECT VOOR LABOVOORBEREIDING

Christine Peeters - Ward Colen 

F6

PROEVEN DIE DE WET VAN ARCHIMEDES ILLUSTREREN

Jacky Hellemans - Koen Paes

B7

PRACTICUM MICROBIOLOGIE

Freddy Deprˇ - Erik Smeyers

C7

DIAMANT

Jef Thys

F7

GADGETS IN DE FYSICALES

Frans Nys

B8

DIERENGEDRAG ONDER WINDOWS

Adri Kodde

 

F8

FYSICAPROEVEN MET

EENVOUDIG MATERIAAL

Inge Arnould - Patrick Walravens

A1

WETENSCHAPPEN EN DE LEEFWERELD VAN JONGEREN

Jean-Pierre De Greve

A2

FUNCTIONELE VOEDINGSMIDDELEN

in de PRAKTIJK

Christine Schippers

A3

BE-POLES: BELGISCH ONDERZOEK

AAN DE NOORDPOOL EN DE ZUIDPOOL

Sandra Vanhove - Gauthier Chapelle

A4

SCIENCE EDUCATION IN VLAANDEREN

Sabine Borrey - Gaston Moens

A5

RIJDEN ONDER INVLOED

Hans Bekaert

 

 
 
Vanaf 16.55 uur    Hapje-tapje    
                                                                                                                                    
 
 
B1        Wat hebben mijn leerlingen in de lagere school geleerd?                        
Doelgroep: 1ste graad - Aantal deelnemers per sessie: 30
De eindtermen wereldori‘ntatie, de leerplannen en de meest gebruikte boeken in het basisonderwijs.  De aansluiting met de eerste graad S.O.
 
B2        NME - Wat doen we er mee?                                                                                                               
            Doelgroep: 1ste graad - Aantal deelnemers per sessie: 25
Eenvoudige experimenten, oefeningen en klassituaties om leerlingen milieubewust(er) te maken.
 
B3        Van souffleur tot ICT-regisseur                         (Deze werkgroep duurt 2 uur)  
Doelgroep: 1ste graad - Aantal deelnemers per sessie: 16
Toepassingsmogelijkheden van ICT in de wetenschapslessen door middel van didactisch activerende werkvormen.
 
B4        Terrestrische ecosystemen: een praktische benadering                                                       (Deze werkgroep duurt 2 uur)     
Doelgroep: iedereen - Aantal deelnemers per sessie: 30
Via een reeks practica van uiteenlopende moeilijkheidsgraad worden methodes aan de hand gedaan om diverse terrestrische biotopen te bestuderen.  Een uitgebreide syllabus en werkbladen zorgen voor je didactisch comfort.
 
B5        Micropreparaten van insectentrachee‘n en bodemaaltjes                                                                                                                    
Doelgroep: iedereen - Aantal deelnemers per sessie: 20
Maak zelf een niet-blijvend preparaat.  Voor een  syllabus met werkwijzen en kweekmethoden voor aaltjes wordt gezorgd.
 
B6        Genes in a bottle: extraheer uw eigen DNA en neem het mee naar huis                                                                                                            
Doelgroep: 2de en 3de graad ASO en TSO - Aantal deelnemers per sessie: 30
Een prachtig en eenvoudig experiment om de DNA-technologie te introduceren.  Extraheer het DNA uit uw eigen wangcellen.
 
B7        Practicumproeven microbiologie                                                                                            (Deze werkgroep duurt 2 uur)     
Doelgroep: 3de graad - Aantal deelnemers per sessie: 20
Hygi‘ne, basishandelingen microbiologie, zelf uitvoeren, entingen, groeikarakteristieken in/op voedingsbodems.
 
B8        Dierengedrag onder Windows                                                                                                   (Deze werkgroep duurt 2 uur)  
Doelgroep: ASO en TSO - Aantal deelnemers per sessie: 32
Gedragsonderzoek door leerlingen m.b.v. videofilmpjes op PC en/of verwerking van eigen onderzoeksgegevens op PC..
 

 

C1        Carroussel 'Vuurwerk' en 'Wassen in de klas'                                                              

            Doelgroep: 2de graad ASO - Aantal deelnemers per sessie: 20
In grote klassen met een minimum aan materiaal toch een aantal leerlingenproefjes laten uitvoeren.  De volledige carroussels worden kort toegelicht, maar in hoofdzaak krijgt u de gelegenheid om de experimenten zelf uit te voeren.
 
C2        Chemie in beweging                                                                                                   
            Doelgroep: iedereen - Aantal deelnemers per sessie: 40
Tijdens een wervelende wetenschapsshow o.l.v. twee edutainers maakt u op een interactieve en ludieke manier kennis met het thema chemie en duurzaamheid.  Een uitgebouwde bakfiets vormt het decor voor dit spektakel.  Na de voorstelling discussi‘ren de edutainers graag over de manier waarop dit project in de lessen aan bod kan komen.
 
C3        Kristalliseren  in de klas                                                                                                         (Deze werkgroep duurt 2 uur)  
Doelgroep: iedereen - Aantal deelnemers per sessie: 20
Wat is een kristal?  Toepassingen kristallen en kristallisatiemethodes.  Enkele experimenten in de Belgische Kristalgroeicompetitie.
 
C4        Stimulus: educatieve software van chemie                    
            Doelgroep: 2de graad ASO en TSO - Aantal deelnemers per sessie: 32
Educatieve lespakketten, modulair opgebouwd rond een concreet thema en gegoten in een spelformaat.  Twee modules worden voorgesteld.
 
C5        Het gebruik van EloV in de les chemie                                                                                                   
            Doelgroep: 2de en 3de graad ASO en TSO - Aantal deelnemers per sessie: 32
Hier kunt u concreet kennis maken   met enkele mogelijkheden van het elektronisch leerplatform EloV (voorheen Blackboard).
 
C6        Prelab: een aangepast traject voor labovoorbereiding                                                                                                   
            Doelgroep: TSO - Aantal deelnemers per sessie: 20
Laboratoriumsessies van instrumentele analyse (spectrometrie, chromatografieÉ) zijn duur en tijd en apparatuur moeten zo effici‘nt mogelijk gebruikt worden.  In een associatiebrede werkgroep zijn hiervoor webgebaseerde Prelab-modules in ontwikkeling, waarmee de student zich optimaal kan voorbereiden.  Docenten kunnen doorheen de modules een aangepast traject uitzetten voor hun studenten.  Het model is ontwikkeld voor instrumentale analyse maar kan ook voor andere vakken ingezet worden als de geschikte inhoud wordt aangemaakt.  De reeds beschikbare modules zijn inzetbaar in het TSO (techniek-wetenschappen en chemie).
 
C7        Diamant                                                                                                         
            Doelgroep: 2de en 3de graad ASO en TSO - Aantal deelnemers per sessie: 30
Kristalstructuur, kristalvormen en dislocaties, lichtbreking, dispersie, hardheid, anisotropie, warmtegeleiding, spectroscopische analysemethoden, behandeling van diamant
 

 

F1        Onderzoekend leren en leren onderzoeken in fysica 1ste graad                                                                                                            
Doelgroep: 1ste graad - Aantal deelnemers per sessie: 25

Deze werkgroep richt zich tot gebruikers en toekomstige gebruikers van het handboek Sirius (2) maar staat ook open voor iedereen die 'materie'  en 'optica' onderwijst  (kwalitatief, geen formules) aan leerlingen die voor de 1ste maal fysica studeren.  Het accent ligt op het systematisch en expliciet aanleren van onderzoeksvaardigheden.  Er is gelegenheid tot experimenteren.
 
F2        Concept Cartoons                                                                                                                            (Deze werkgroep duurt 2 uur)
            Doelgroep: 2de en 3de graad ASO en TSO - Aantal deelnemers per sessie: 20
Leerlingen stappen met conceptueel foute visies onze fysicaklas binnen.  Concept Cartoons leveren een aantrekkelijke en effici‘nte werkvorm om daar mee om te gaan.  In deze werkgroep ondervindt  u deze werkvorm aan den lijve.
 
F3        Metingen met Pasco-sensoren                                                                                                 
            Doelgroep: 2de en 3de graad ASO en TSO - Aantal deelnemers per sessie: 20                (Deze werkgroep duurt 2 uur)
U voert zelf, in groep en in een rotatiesysteem, metingen uit met een bewegingssensor, een krachtsensor, een druk- en temperatuursensor, een spanning- en stroomsensor en een pH- en redoxsensor.
 
F4        The Physics Community in Blackboard      
            Doelgroep: 2de en 3de graad ASO en TSO - Aantal deelnemers per sessie: 24
Het praktisch gebruik van e-leren: we leren u deze nieuwe didactiek aan en trachten u enthousiast te maken voor e-leren in de fysica (elov-project).
 
F5        Belangrijke verschijnselen en toepassingen uit fysica (en chemie) met meestal gerecupereerd materiaal                          Doelgroep: 2de en 3de graad ASO en TSO - Aantal deelnemers per sessie: 30                (Deze werkgroep duurt 2 uur)
Elektrostatische filter, wervelstroomseparator, spitswerking, elektrosmog, afbuigen elektronenstraal, projectie van Brownse beweging in vloeistoffen en gassen, 4-voudige dilatometer, werking absorptiekoelkast, thermische spanningen in autoruiten, dichro•sche spiegels, tripelspiegelprisma, stralengang in gebogen glasvezel, Bermuda-raadsel, stofexplosie, eliminatie CO2 enz.
 
F6        Proeven die de wet van Archimedes illustreren      
            Doelgroep: 1ste en 2de graad ASO en TSO - Aantal deelnemers per sessie: 25
De experimenten worden gedemonstreerd maar u kunt ze zelf uitvoeren indien er nog tijd over is.  We verwachten actieve participatie!
 
F7        Gadgets in de fysicales                                                                                                          
            Doelgroep: 2de en 3de graad ASO - Aantal deelnemers per sessie: 30
In de eindejaarskoopjesperiode vinden fysicaleerkrachten die bij de pinken zijn allerlei leuke gadgets waarmee ze een aantal begrippen en principes uit de fysica kunnen aantonen.
 
F8        Fysicaproeven met eenvoudig materiaal                                                                                                          
            Doelgroep: 2de en 3de graad ASO en TSO - Aantal deelnemers per sessie: 25
Demonstratie van experimenten met eenvoudig en goedkoop materiaal dat je zelf kunt maken: elektroscoop in 60 seconden, vallende kaars, eenvoudige motor, een toontje hoger of lager enz.
 

 

A1        Wetenschappen en de leefwereld van jongeren: een moeilijk maar uitdagend samenspel  

Doelgroep: iedereen - Aantal deelnemers per sessie: 30                                                   (Deze werkgroep duurt 2 uur)
Via in kleine groepjes uitgewerkte meningen worden achtereenvolgens antwoorden gezocht op volgende vragen:  hoe goed kennen we de wereld van de jongeren; hoe goed kennen we de wereld van de wetenschappen; op welke wijze kunnen binnen en buiten de klas concrete, boeiende verbindingsbruggen gemaakt worden tussen die twee, binnen het kader van de eindtermen?
 
A2        Functionele voedingsmiddelen in de praktijk                                                                 (Deze werkgroep duurt 2 uur)           
Doelgroep: TSO en BSO - Aantal deelnemers per sessie: 25

Groot aanbod van een nieuwe generatie functionele voedingsmiddelen .  Dit zijn producten die de gezondheid bevorderen.  Tijdens de workshop wordt het aanbod, de werking en het zinvol gebruik besproken.
 
A3        Be-Poles: Belgisch onderzoek aan de Noordpool en de Zuidpool                                   (Deze werkgroep duurt 2 uur)             
Doelgroep: 2de en 3de graad ASO - Aantal deelnemers per sessie: 40
Belgisch poolonderzoek heeft een gebrek aan zichtbaarheid buiten de wetenschappelijke gemeenschap.  Het Be-Poles project (een virtueel Belgische Poolinstituut) wil het besef doen groeien van het belang van poolonderzoek en van de poolgebieden en de relatie leggen met klimaatveranderingen.
 
A4        Science Education in Vlaanderen: hoe staat het ermee en wat kan verbeterd worden?                                                                                                               
Doelgroep: iedereen - Aantal deelnemers: onbeperkt
Deze vraag heeft zowel betrekking op het onderwijs in de wetenschappen als op activiteiten tot popularisering van wetenschappen, techniek en technologische innovatie.  Een aantal sleutelactoren gaven al hun mening of zullen nog bevraagd worden.  Een overzicht van de resultaten!
 
A5        Rijden onder invloed                                                                                                  
            Doelgroep: 3de graad ASO en TSO - Aantal deelnemers per sessie: 40
Het project 'Rijden onder invloed' is een vakoverschrijdend project voor de lessen wetenschappen, dat kant-en-klaar materiaal levert en gebruikt kan worden in de vrije ruimte van de vernieuwde 3de graad.

Klik HIER indien je een inschrijvingsformulier wil downloaden (Word-document)