OVULATIECYCLUS / MENSTRUATIECYCLUS

Reeks samenhangende processen in het lichaam van een vrouw, die zich gemiddeld elke 4 weken herhalen (bij afwezigheid van een zwangerschap!)

Groei en differentiatie van follikels, alsook de eisprong en de processen die op dit gebeuren volgen, zijn slechts weggelegd voor 0,1 % van de follikels. De rijping van een oöcyt en het bijhorend follikel hangt af van de delicate wisselwerking tussen de productie van de gonadotrope hormonen FSH en LH enerzijds en de vorming van receptoren voor deze hormonen op de follikelcellen anderzijds.

Wanneer er niet voldoende gonadotrope hormonen aanwezig zijn op het ogenblik dat de receptoren zich gevormd hebben, degenereert het follikel.

Volgens afspraak begint een nieuwe cyclus op de eerste dag van de menstruatie. Onder invloed van eenstimulerende hormoon geproduceerd door de hypothalamus (Gonadotropin releasing hormone) scheidt de hypofyse voorkwab het follikel stimulerend hormoon (FSH) en het luteïniserend hormoon (LH) af. Hierdoor beginnen een reeks primaire follikels te rijpen (zie oögenese) en de follikelcellen produceren oestrogenen. Deze zijn o.a; verantwoordelijk voor de secundaire geslachtskenmerken bij de vrouw. Verder veroorzaken ze een aangroei van het baarmoederslijmvlies, een vochtopstapeling in de borsten en bij hoge concentraties het vloeibaar worden van de cervixprop (visceuze prop die de baarmoederhals afsluit).

De productie van de oestrogenen heeft een stimulerend effect op de hypothalamus en op de hypofyse, waardoor deze laatste nog meer FSH gaat produceren.

Vanaf de 10de dag van de cyclus veroorzaakt de hoge oestrogeenspiegel een sterke toename in de productie van LH, terwijl ook de productie van FSH verder gaat.

Ondertussen is één van de follikels merkelijk groter geworden dan de andere en dit dominant secundair follikel groeit verder uit tot een zg. Graafs follikel. Ongeveer 36u na de piek in de LH productie barst dit follikel open en de oöcyt komt vrij (ovulatie)

Verschillende stadia in de ovulatiecyclus

Op de plaats waar het Graafs follikel is opengebarsten ontstaat een wondje. De achtergebleven follikelcellen gaan vet opstapelen en groeien uit tot een zg. geel lichaam (corpus luteum). Naast oestrogenen gaat dit nu progesteron produceren. Dit hormoon brengt het lichaam in gereedheid voor een eventuele zwangerschap: het baarmoederslijmvlies (endometrium) begint voedingsstoffen af te scheiden, baarmoedercontracties worden onderdrukt en de kliercellen in de borsten beginnen te groeien.

Als de secundaire oöcyt niet wordt bevrucht heeft de gecombineerde productie van oestrogenen en progesteron een remmende werking op de hypothalamus en de hypofyse, waardoor de productie van FSH en LH afneemt. Het geel lichaam wordt niet in stand gehouden en atrofieert. Dit veroorzaakt het afbrokkelen van het baarmoederslijmvlies en de ermee gepaard gaande menstruele bloeding.

Overzicht van de verschillende stadia tijdens de menstruatiecyclus

De follikelfase (zie schema hierboven) kan schommelen in lengte, vandaar de schommelingen die kunnen optreden in de lengte van de menstruatiecyclus.

Wordt de oöcyt wel bevrucht dan zal de zygote zich innestelen en het chorion zal en hormoon produceren, waardoor het geel lichaam zich omvormt tot een zwangerschaps geel lichaam dat doorgaat met de productie van progesteron. Er zal geen menstruatie optreden.

[HOME] [CONTACT]