OPPPERVLAKTEWATER

Water op aarde, waarvan het oppervlak in rechtstreeks contact staat met de atmosfeer. Dit is niet het geval met grondwater.

Het volume van al het oppervlaktewater zou zeker
geen groter volume innemen dan de blauwe bol
op het aardoppervlak...

Oppervlaktewateren kunnen natuurlijke of kunstmatige wateren zijn.

Bij de natuurlijke onderscheiden we:

• oceanen: min of meer zelfstandige wereldzeeën tussen de continenten; kan meerdere (kleinere) zeeën bevatten. Het woord oceaan komt van het Griekse Okeanos, wat in de mythologie de personificatie van de wereldzee is.
  De oceanen en zeeën nemen ongeveer 2/3 van het oppervlak van de aarde in, terwijl het land 1/3 van het oppervlak bestrijkt.
  
  
• zeeën (inclusief binnenzeeën): een zee is een grote hoeveelheid zout water, die in verbinding staat met een andere zee of met een oceaan, die ook als zee kan worden aangeduid, zij het dat een oceaan een zelfstandig geheel vormt met een eigen circulatie (zeestroom).
  Een zee daarentegen, heeft een bodem die bij een continent behoort (Continentaal Plat). Als de verbinding tussen zeeën smal is en uit een of meer zeestraten bestaat, of als de zee volledig omgeven is doorland, spreekt men van een binnenzee.
  Zeeën worden gevoed door rivieren en door regenwater.
  
  
• meren en plassen: een meer (afhankelijk van de grootte soms: plas) is een door land omringde watervlakte, meestal met een 'voedende' en een 'afwaterende' rivier. Het laatste is echter geen regel.
  
  
• vennen: Een ven is een redelijk klein, meestal rond meer. Meestal is het gelegen in een bos of een heidegebied. Een ven kan ontstaan in een pingoruïne of in een verstuivingskuil
  Een ven dat ontstaan is op de plek waar vroeger een pingo (ijslens) aanwezig was, is meestal diep (alhoewel het ven verland kan zijn). Een ven ontstaan als gevolg van het verstuiven van het zand is meestal relatief ondiep. Geologisch onderzoek kan aantonen hoe het ven ontstaan is.
  De vennen zijn ontstaan in de ijstijd, maar pas na afloop van de ijstijd (in het Holoceen) zijn ze met water gevuld geraakt.
  
  
• kolken of wielen: langs rivier- en zeedijken zijn kolken de overblijfsels van dijkdoorbraken. Door het rondkolkende water zijn diepe gaten ontstaan, nu vaak kleine, diepe poelen. Bij het doorbreken was de kracht van het water vaak zo groot, dat de dijk niet meer te dichten was. Om de kolk werd dan een nieuw stuk dijk gebouwd.
  
  
• rivieren en beken: rivieren zijn min of meer natuurlijke waterstromen. We onderscheiden oceanische rivieren (ook "stroom" genoemd) die in een zee of oceaan eindigen, en continentale rivieren die in een meer, een moeras of woestijn eindigen. Een beek is de aanduiding voor een kleine rivier. Tussen beek en rivier ligt meestal een bijrivier.
  Elke rivier ligt in een stroomgebied. Dat is het totale omringende gebied waarbinnen al het overtollige water via die ene rivier wordt afgevoerd. Bijvoorbeeld: het stroomgebied van de Schelde: al het water van alle bijrivieren van de Schelde. De scheidingslijn tussen twee stroomgebieden wordt de waterscheiding genoemd. De bepaling van de linker- en de rechteroever van een rivier gebeurt vanaf de bron (in de richting van de stroming) van de rivier gezien.
  
  

Kunstmatig zijn:

• stuwmeren: een kunstmatig stuwmeer ontstaat doordat mensen een stuwdam in een rivier plaatsen die het water tegenhoudt.
  
  
• aquaducten: is een brug voor een waterloop (rivier, kanaal) of waterleiding
  
  
• kanalen of vaarten: zijn door de mens (al dan niet met machines) gegraven vaarwegen, meestal in een rechte lijn aangelegd
  
  
• grachten e.d.: een gracht (ook singel) is een gegraven greppel met water, die hoofdzakelijk voorkomt in oude steden. Het woord komt van graft, waarin het woord graven duidelijk te herkennen is
  
  
• sloten: een sloot is een watergang die gebruikt wordt om land in percelen te verdelen
  
  
• greppels: zijn lange geulen in akkers en weilanden. Ze worden gebruikt om overtollig water af te voeren naar de sloot

[HOME] [CONTACT]