A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M

N

O

P

Q

R

S

T

U

V

W

X

Y

Z

 

OLIE

Bij kamertemperatuur vloeibaar vet. Olie is een triglyceride (reactieproduct van 1 molecule glycerol met 3 moleculen vetzuur).

In tegenstelling tot vetten bevatten oliën meestal een groter percentage aan onverzadigde vetzuren (vetzuren met één of meerdere dubbele bindingen in de koostofketen).

 

Enkele meervoudig onverzadigde vetzuren

 

Oliën zijn energierijke verbindingen, die bij veel organismen voorkomen. Men treft ze o.a. aan bij dieren (bv. visolie) en in planten. Bij deze laatste zijn het vooral de zaden en de vruchten die rijk zijn aan olie.

Bij onverzadigde vetzuren kan de plek van de eerste dubbele binding in de keten verschillen. Bij meervoudig onverzadigde vetzuren is vooral het onderscheid tussen vetzuren met een dubbele binding op de zgn. n-3- of n-6-positie belangrijk, omdat deze vetzuren verschillende functies hebben. Het cijfer geeft aan op welke positie vanaf de CH3-groep de eerste dubbele binding zich bevindt. In plaats van de letter n wordt soms de Griekse letter omega gebruikt (bijv. omega-3 i.p.v. n-3).

N-3 vetzuren

De bekendste vetzuren in de n-3-familie zijn alfa-linoleenzuur (ook bekend als ALA), eicosapentaeenzuur (vooral bekend als EPA) en docosahexaeenzuur (vooral bekend als DHA).

EPA en DHA worden ook wel aangeduid als n-3-langeketenvetzuren, n-3-LCP’s (long chain polyunsaturated fatty acids) of PUFA’s (poly unsaturated fatty acids). EPA en DHA komen vrijwel uitsluitend voor in vis. Om die reden staan ze ook bekend als visvetzuren.

N-6 vetzuren

Het bekendste n-6-vetzuur is linolzuur. Arachidonzuur (AA) (dat het lichaam uit linolzuur maakt) is een n-6-langeketenvetzuur.
Gamma-linoleenzuur (GLA) is een n-6-vetzuur dat voorkomt in bepaalde plantaardige oliën zoals teunisbloemolie en bernagieolie (borage of komkommerkruid). Deze oliën worden toegepast in voedingssupplementen. Van GLA is geen duidelijk effect aangetoond.

In onderstaande tabel staat de vetzuursamenstelling van een aantal veelgebruikte plantaardige en dierlijke bronnen van olie per 100 gram. De gehaltes kunnen overigens vari•ren, afhankelijk van herkomst, de geselecteerde partij etc.

 

û

% verzadigde
vetzuren

% mono-
onverzadigde
vetzuren

% Meervoudig onverzadigd vet
(n-6 + n-3)

 

N-3-vetzuren

û

Plantaardige oli•n û û û
ALA
EPA
DHA

Olijfolie

14

73

8

0,7

û û

Zonnebloemolie

12

21

63

0,1

û û

Sojaolie

15

22

59

7,3

û û

Raapzaadolie

7

59

29

10

û û

Lijnzaadolie

10

16

65

55

û û

Tarwekiemolie

18,5

17

60

5

û û

Walnootolie

9

16

70

11,5

û û

Saffloerolie

10

12

74

0,1

û û

Ma«solie

14,5

30

51

0,9

û û

Palmolie

48

37

10,5

0,3

û û

Kokosnootolie

87

6

1,5

0

û û

Arachideolie (pindaolie)

20

44

31

0

û û
Visolie

Visolie (zalm)

19

29

û40

û1,0

13

18

Kabeljauwlever-olie

22

46

22

0,9

7

11


û

 

 

[HOME] [CONTACT]