OLIE
Bij kamertemperatuur vloeibaar vet. Olie is een
triglyceride (reactieproduct van 1 molecule glycerol met 3 moleculen vetzuur).

In tegenstelling tot vetten bevatten
oliën meestal een groter percentage aan onverzadigde
vetzuren (vetzuren met één of meerdere
dubbele bindingen in de koostofketen).
Enkele
meervoudig onverzadigde vetzuren
Oliën zijn energierijke verbindingen,
die bij veel organismen voorkomen. Men treft ze
o.a. aan bij dieren (bv. visolie) en in planten.
Bij deze laatste zijn het vooral de zaden en de
vruchten die rijk zijn aan olie.
Bij onverzadigde vetzuren kan de plek van de eerste
dubbele binding in de keten verschillen. Bij meervoudig
onverzadigde vetzuren is vooral het onderscheid
tussen vetzuren met een dubbele binding op de zgn.
n-3- of n-6-positie belangrijk, omdat deze vetzuren
verschillende functies hebben. Het cijfer geeft
aan op welke positie vanaf de CH3-groep de eerste
dubbele binding zich bevindt. In plaats van de
letter n wordt soms de Griekse letter omega gebruikt
(bijv. omega-3 i.p.v. n-3).
N-3 vetzuren
De bekendste
vetzuren in de n-3-familie zijn alfa-linoleenzuur (ook
bekend als ALA), eicosapentaeenzuur (vooral
bekend als EPA) en docosahexaeenzuur (vooral
bekend als DHA).
EPA en DHA worden ook wel aangeduid
als n-3-langeketenvetzuren, n-3-LCP’s
(long chain polyunsaturated fatty acids) of PUFA’s (poly unsaturated
fatty acids). EPA en DHA komen vrijwel uitsluitend voor in vis. Om die reden
staan ze ook bekend als visvetzuren.
N-6 vetzuren
Het bekendste n-6-vetzuur is linolzuur. Arachidonzuur (AA) (dat het lichaam uit linolzuur maakt) is
een n-6-langeketenvetzuur.
Gamma-linoleenzuur (GLA) is een n-6-vetzuur dat
voorkomt in bepaalde plantaardige oliën zoals teunisbloemolie en bernagieolie (borage of komkommerkruid).
Deze oliën worden toegepast in voedingssupplementen. Van GLA is geen duidelijk
effect aangetoond.
In onderstaande tabel staat de vetzuursamenstelling
van een aantal veelgebruikte plantaardige en dierlijke
bronnen van olie per 100 gram. De gehaltes kunnen
overigens vari•ren, afhankelijk van herkomst, de
geselecteerde partij etc.
| û |
%
verzadigde
vetzuren
|
%
mono-
onverzadigde
vetzuren
|
%
Meervoudig onverzadigd vet
(n-6 + n-3)
|
N-3-vetzuren
û
|
| Plantaardige
oli•n
|
û |
û |
û |
ALA |
EPA |
DHA |
|
Olijfolie
|
14
|
73
|
8
|
0,7
|
û |
û |
|
Zonnebloemolie
|
12
|
21
|
63
|
0,1
|
û |
û |
|
Sojaolie
|
15
|
22
|
59
|
7,3
|
û |
û |
Raapzaadolie
|
7
|
59
|
29
|
10
|
û |
û |
|
Lijnzaadolie
|
10
|
16
|
65
|
55
|
û |
û |
|
Tarwekiemolie
|
18,5
|
17
|
60
|
5
|
û |
û |
|
Walnootolie
|
9
|
16
|
70
|
11,5
|
û |
û |
|
Saffloerolie
|
10
|
12
|
74
|
0,1
|
û |
û |
|
Ma«solie
|
14,5
|
30
|
51
|
0,9
|
û |
û |
|
Palmolie
|
48
|
37
|
10,5
|
0,3
|
û |
û |
|
Kokosnootolie
|
87
|
6
|
1,5
|
0
|
û |
û |
Arachideolie
(pindaolie)
|
20
|
44
|
31
|
0
|
û |
û |
| Visolie |
|
Visolie
(zalm)
|
19
|
29
|
û40
|
û1,0
|
13
|
18
|
Kabeljauwlever-olie
|
22
|
46
|
22
|
0,9
|
7
|
11
|
û
[HOME]
[CONTACT] |