Januari 2008

Woordje van de voorzitter

Hier is hij dan! De laatste BIO van de hand van Herman Snoeck. Proficiat Herman en gemeende dank voor die vele jaren van onverdroten inzet. Na zoveel jaren trouwe dienst geeft Herman, voor het doen van een aantal taken, de fakkel door aan anderen. Herman blijft actief en zal de ledenadministratie blijven verzorgen maar, het mag gezegd, het was geen sinecure om dat overige pakket van taken te herverdelen op onze jaarlijkse "Sinterklaasvergadering". En nog zijn we zoekende naar vrijwilligers voor actieve deelneming binnen het bestuur van onze vereniging. Welkom!!!

Wie al een 15 jaar in het onderwijs meedraait en bovendien oog heeft voor de hervormingen en aanpassingen waaraan deze onderwijswereld de laatste jaren onderhevig is, ervaart een enorm verschil met zijn beginsituatie. Het eerder statische karakter van het lesgeven, met de leerkracht vooraan en luisterende leerlingen, wordt stilaan ingeruild voor een dynamische omgeving, participerende leerlingen met een leerkracht als begeleider van de leerprocessen. Leerkrachten worden op die wijze uitgenodigd om geheel anders om te gaan met de leerstof die ze aanbieden. Deze "two direction way of learning" eist een doordachte aanpak want de essentie van een leerstofonderdeel mag niet uit het oog worden verloren, het leerplan moet worden gevolgd. De kennis van participerende leerlingen moet anderzijds met enige mate beantwoord kunnen worden zodat de termen "leren leren" en "leren voor het leven" voor onze job daadwerkelijk van toepassing zijn. Deze evolutie vergt ook structurele aanpassingen. Vaklokalen met digitaal materiaal, voldoende microscopen, ruimtes voor groepswerken, enz... Op dat niveau blijkt dan de aanwezigheid van een "up to date" directie voor een school en voor de leerkrachten cruciaal is.

Onlangs hadden we op onze school een algemene vakvergadering wetenschappen als voorbereiding op de vakspecifieke vergaderingen biologie, fysica, chemie. Op zo’n algemene vergadering worden de grote lijnen uitgezet naar vakoverschrijdende eindtermen, vakwerking naar de verschillende projecten in en buiten de school maar ook worden er de visie en de ontwikkelingen besproken binnen het huidig onderwijslandschap. Onze directeur, altijd bij de pinken, verwees ons naar de website www.ond.vlaanderen.be/doorlichtingverslagen, om de huidige evolutie en tendensen te bestuderen van wat op het vlak van de wetenschappen van ons wordt verwacht. Bij het lezen van verschillende verslagen bleek dat het op een positieve wijze ondersteunen van de onderzoekscompetenties van leerlingen voorwaarde was voor een goed evaluatieverslag.

Als leerkrachten wetenschappen en bioloog hebben wij een sterk wapen in huis om leerlingen aan te zetten tot onderzoek, immers de wetenschappelijke methode is de werkvorm bij uitstek om de omringende wereld te ontdekken. De wetenschappelijke methode is bovendien synoniem aan de ontwikkeling van de onderzoekscompetentie van jongeren. Een probleem formuleren, hypothese neerschrijven, experimenten eventueel zelf bedenken en uitvoeren, waarnemingen neerschrijven in tabellen en grafieken gevolgd door een besluit vormen de basis voor de ontwikkeling van onderzoekscompetenties bij jongeren.

Goed, ik hoor de kritiek: "Hiervoor heb ik niet de nodige tijd", " Ik geef slechts 3 graaduren biologie in een richting wetenschappen", enz... maar toch komt op termijn een gedeeltelijke overschakeling naar het stimuleren van de wetenschappelijke methode, ten nadele van het uitvoeren van de klassieke kookboekenpractica, de leerling ten goede. Natuurlijk worden met deze dikwijls voorgedoceerde practica ook heel wat psychomotorische en affectieve doelstellingen bereikt en als toepassing zijn ze uitermate waardevol. Maar de vraag blijft of ze terdege een bijdrage leveren aan de onderzoeksvaardigheden van onze leerlingen. Op zijn minst kunnen we proberen meer gebruik te maken van de wetenschappelijke methode bij een aantal van onze practica of bij het brengen van nieuwe leerstofonderdelen.

Hiervoor wil ik een oproep doen aan al onze meer dan 1200 leden, vooral die leerkrachten met meerdere jaren ervaring, die leden die deel uitmaken van de pedagogische begeleiding, die leden die deel uitmaken van de doorlichtingcommissies, e.a. om actief mee te werken aan een nieuw forum beschikbaar voor alle leerkrachten.

"Onderzoekvaardigheden stimulerende practica en lessen".

Heel concreet vragen we om bruikbaar reeds bestaand materiaal hieromtrent naar onze vereniging door te sturen. We stellen dit materiaal langs BIO en op de website van de VOB ter beschikking van allen en dit met eventuele vermelding van de maker.

Zeker voor jonge leerkrachten kan het ter beschikking gestelde materiaal een reëel hulpmiddel zijn om zelf de waarde te ontdekken van het lesgeven door middel van de wetenschappelijke methode als werkvorm. Deze oproep is er voor alle leerkrachten en omvat de vraag naar materiaal voor alle leerjaren, immers het stimuleren van onderzoeksvaardigheden start reeds in het basisonderwijs. Staat er voldoende materiaal ter beschikking en ervaren we tijdsgebrek om de doelstellingen ons opgelegd te bereiken dan kan in eer en geweten worden gereageerd. Er kan dan worden gevraagd om minstens bij de scholen waar de directies in de richtingen wetenschappen een inperking van het vak biologie toekenden het vak te herwaarderen.

De vraag naar het openbaar stellen van bruikbaar materiaal werd al vroeger door de vereniging gesteld en toen gingen weinig leerkrachten hierop in. Toch hoop ik op een toekomst waar jonge wetenschappers met open blik hun creativiteit en onderzoeksvaardigheden ten dienste willen stellen van de gemeenschap.

Waarom zouden wij dit dan niet doen?

Een bruisend 2008.

Ignace Nerinckx - voorzitter



BIO

Om onze leden toch niet zonder BIO te laten heeft het bestuur beslist dat ons mededelingenblad nog slechts 4 maal per jaar verschijnt, omdat er zich geen nieuwe redacteur heeft gemeld.

BIO zal nu verschijnen op 1 maart, 1 juni, 1 september en 1 december. Secretaris Vic Rasquin, die reeds redacteur voor het Jaarboek werd, heeft toegezegd om nu ook BIO op te stellen. Herman Snoeck blijft voor de verzending zorgen.



Raamovereenkomst i.v.m. dissecties in het S.O.

Deze overeenkomst werd in december ondertekend. Lees meer hierover op deze website!



Ankona

Op zaterdag 9 februari 2008 organiseert ANKONA de 11de editie van haar ontmoetingsdag in het provinciehuis van Antwerpen. Deze ontmoetingsdag is bedoeld voor alle vrijwilligers en professionelen die aan natuuronderzoek doen in de provincie Antwerpen. Deelname is gratis maar inschrijven is verplicht (en kan nog tot 31 januari 2008). Meer info vind je op de ANKONA website http://www.ankona.be/



Natuur en Wetenschap

10de Wedstrijd voor wetenschappelijke uiteenzettingen voor leerlingen uit de 1ste graad S. O.

47ste Wedstrijd voor wetenschappelijke uiteenzettingen voor leerlingen uit de 2de en 3de graad S. O.

Inschrijven en info: www.natuurenwetenschap.be Voor beide wedstrijden vóór 1 februari 2008 bij Natuur en Wetenschap, Baalsebaan 287, 3128 Baal, 016/53 73 75



Dino's & meteorieten

Dinosauriërs en meteorieten: welke impact hadden de meteorietinslagen? Welke ontdekkingen werden er recent in verband met het uitsterven van de dinosauriërs en hun eventuele afstammelingen gedaan?

Specialisten staan voor al jullie vragen paraat tijdens een dag met film, conferenties (lezingen door Mietje Germonpré en Philippe Claeys over ‘Van dinosauriër tot moderne vogel’ en een debat over het uitsterven van de dinosauriërs), workshops over de Chicxulubkrater, de opgravingen van het team van het Museum voor Natuurwetenschappen in Azië, onze nieuwe Galerij van de Dinosauriërs en de verzameling meteorieten van het Museum.

  • Zondag 2 maart 2008 (10 tot 18 uur)
  • Leeftijd: 12+, geïnteresseerde jongeren en volwassenen zijn welkom
  • Prijs: 20 euro. Picknick te voorzien
  • Inschrijven op 02 627 42 52 (van maandag tot vrijdag, van 9 tot 12 uur en van 13 tot 16.30 uur)


Koninklijk Antwerps Genootschap voor Micrografie

  • 07/01 – D Jaarvergadering
  • 14/01 – P Spinnenpoten
  • 21/01 – P Takje Doodsbeenderenboom
  • 28/01 – P Haaienvin
  • 04/02 – C Evolutie van de vaatplanten
  • 11/02 – P Plantenpreparaat
  • 18/02 – D Allerlei
  • 25/02 – P Sporen(doosjes) Mannetjesvaren
  • 03/03 – P Eikenhout