JULI 2007   INHOUD - Jaarvergadering VOB - Een loopbaan met inzet voor het onderwijs - EUSO 2007 - Europese Wetenschapsolympiade, een eerste jubileum - Het gebruik van Wikibooks in de les biologie - Happy birtday Mister Flower Power - Stages - bijscholingen - symposia - Gezocht: vrijwillige lesgevers - Richtlijnen voor de auteurs - Koninklijk Antwerps Genootschap voor Micrografie   Jaarvergadering VOB Op zaterdag 5 mei ging onze jaarvergadering door in de Zoo van Antwerpen. Als naar gewoonte gaf secretaris Vic Rasquin een overzicht van de VOB-activiteiten van het voorbije jaar. Bestuursleden waren actief betrokken bij de organisatie en het afnemen van de selectie-proeven voor de EUSO en de Vlaamse Biologie-olympiade, ze begeleidden de finalisten naar Argentinië (IBO) en Potsdam (EUSO), ze organiseerden mee het Vlaams Congres van Leraars Wetenschappen. VOB volgde ook nauwgezet alle 'geruchten' aangaande de toekomst van ons vak. Tenslotte zorgden redacteurs Vic Casteels voor het tijdig verschijnen van het Jaarboek en Herman Snoeck voor BIO. Penningmeester Emiel Van Damme bracht vervolgens verslag uit over de financiën van onze vereniging.   IN UIT Activiteiten 17 617,52 2 728,80 EUSO 6 020,00 EUSO 2006 111 581,60 106 062,39 IBO 5 549,89 9 213,41 ZOO-abonnementen 15,00 90,00 Lidgelden 16 209,40 211,00 Financiële opbrengsten 900,09 Verenigingsopbrengsten 618,92 Administratie 839,16 Verenigingskosten 780,18 Bestuursvergaderingen 554,52 BIO 3 326,33 Jaarboek 5 928,10 Totaal 158 512,42 129 763,89 Eigen vermogen op 02/05/07 83 055,41 Het bestuur stelde vast dat zich in het afgelopen jaar niemand had aangeboden om artikels uit buitenlandse tijdschriften voor BIO of het Jaarboek aan te passen, ondanks het feit dat VOB het abonnement op de tijdschriften wil betalen. Vic Casteels liet noteren dat hij met het jaarboek van 2007 definitief een punt zet achter zijn redacteurschap. Het bestuur stelde vast dat, ondanks oproepen in BIO en persoonlijke contacten van de voorzitter, er zich nog niemand heeft gemeld om deze taak op zich te nemen. In afwachting mogen teksten voor het Jaarboek 2008 opgestuurd worden naar de secretaris. Aangezien de functie van voorzitter en ondervoorzitter statutair om de drie jaar open verklaard moet worden werd in BIO van 1 maart een oproep gedaan voor kandidaten voor de functie van voorzitter,ondervoorzitter, secretaris, penningmeester en redacteur BIO. De secretaris moest melden dat er geen kandidaturen waren binnengekomen. Voorzitter Ignace Nerinckx en ondervoorzitter Marleen Van Strydonck verklaarden zich bereid om een nieuwe 'ambtsperiode' van 3 jaar uit te doen, wat met algemeen handgeklap werd bekrachtigd. Secretaris Vic Rasquin en penningmeester Emiel Van Damme blijven (voorlopig) ook verder werken. BIOredacteur Herman Snoeck stopt ermee op het einde van 2007. Na het 13de Vlaams Congres van Leraars Wetenschappen geeft hij ook de fakkel van congrescoördinator over aan Marleen Van Strydonck. De jaarvergadering werd besloten met een prachtige Powerpointpresentatie van Romain Decambray over de Galapagoseilanden. Een loopbaan met inzet voor het onderwijs in de biologie Collega Walter Deconinck is al een paar jaar met pensioen, maar nog lang niet op rust. We vinden nog steeds zijn tips, wenken, raadgevingen vingerwijzingen, gesneden brood in Bio en jaarboeken. Hierdoor zullen jongere collega’s die het onderwijsverleden van Walter niet kennen hem toch nog hebben leren waarderen. Feitelijk is het altijd zo geweest. Nog voor het VSO (1970) is Walter al volop bezig de bruikbare gegevens uit het vernieuwde onderwijs in Amerika en Groot-Brittanië te halen. Zijn inzichten in de nieuwe didactische werkvormen en methodes stelt hij beschikbaar via zijn bijdrage bij het uitbouwen van nieuwe leerplannen in de leerplancommissies. Als leraar in het normaalonderwijs ontwerpt hij samen met collega Bossier een waardevol leerboek voor de 3de graad L. O. Als leraar in de biologie in het regentaat werkt hij mee aan de uitbouw van een boek methodiek voor het onderwijs in de biologie, een werk met methodische en didactische wenken en uitleg voor het lesgeven in het secundair onderwijs. Voor het leerboek “Moderne plantkunde“ wordt een heel deel fysiologie door Walter bewerkt. Zijn leerboek 'Ongewervelde dieren' staat nog bij veel collega's binnen handbereik. Het is Walter die in 1970 het initiatief neemt om het tweemaandelijkse blaadje BIO op te starten, ons mededelingenblad dat op 1 januari 1971 voor de eerste keer verscheen en (ja, ja) nu nog bestaat. Hij is ooit als primus geslaagd voor de proef tot het verkrijgen van het brevet voor inspecteur secundair en hoger onderwijs en heeft eveneens met brio het brevet voor directie normaalonderwijs behaald. Nog voor zijn pensionering is hij het Internet beginnen raadplegen, dit blijft hij tot op heden doen. De vruchten van die opzoekingen stelt hij ter beschikking van alle leden via artikels in BIO of in het jaarboek. Walter, alle collega’s van 1960 tot nu 2007 zijn je dankbaar voor deze inzet en feliciteren je voor je niet aflatende bezorgdheid om goed onderwijs in de biologie te brengen. Op voorstel van het bestuur heeft de algemene vergadering van de VOB beslist jou erelid van onze vereniging te maken. PROFICIAT. EUSO 2007 - Europese Wetenschapsolympiade, een eerste jubileum. De 5de Europese wetenschapsolympiade ging door van 25 maart tot 1 april in de Duitse stad Potsdam. Na Ierland, waar het hele verhaal in 2003 begon, nam in 2004 Nederland de organisatie in Groningen voor zijn rekening. Toen Praag het in 2005 liet afweten werd de EUSO door Ierland gered en vorig jaar, in 2006, ging de competitie door te Brussel. Voor deze 5de editie had Duitsland noch kosten noch moeite gespaard. Zowel leerlingen als mentoren beleefden er een waar wetenschappelijk en cultureel feest. Het comité (bestaande uit bestuursleden van Velewe, VOB en KVCV) dat de wetenschaps-olympiade in Vlaanderen promoot en begeleidt heeft alle denkbare kanalen aangesproken om leerkrachten en leerlingen te bereiken: het tijdschrift Klasse voor leerkrachten en de evenknie Maks voor de leerlingen, de diverse netten, ons medelingenblad BIO, de websites en, niet te verwaarlozen, de 800 deelnemers aan het Vlaams Congres van Leraars Wetenschappen. Spijts deze doorgedreven promotie was de deelname aan de selectieproeven bedroevend laag. Nochtans gaat het hier om een bijzonder leerrijke wetenschapsolympiade en is het voor de leerlingen een onvergetelijke week in gezelschap van leeftijdsgenoten uit de Europese lidstaten. Wat houdt leerkrachten tegen om hun leerlingen te motiveren? Het is geen kennisolympiade waarbij leerlingen theorievragen oplossen maar een wedstrijd waarbij teams van 3 leerlingen twee reeksen experimenten uitvoeren rond één thema waarbij zowel biologie, chemie als fysica te pas komen. Nadruk dus op het teamwerk en op het interdisciplinaire. Het programma voor de leerlingen bevat twee halve dagen labo waarbij zij als echte onderzoekers aan de slag gaan. De rest van de week bestaat uit een cultureel en wetenschappelijk programma. Zo was er dit jaar een daguitstap naar Berlijn, een bezoek aan de paleizen Sanssouci, Charlottenburg en Cecilienhof, een toneel-voorstelling, enz.. Voor wat betreft de reis worden ze begeleid door twee Vlaamse leerkrachten, leden van het organiserend comité. Dit comité neemt ook de selectie voor zijn rekening. Kortom, een leer-kracht heeft geen bijkomend werk. In Potsdam stonden alle experimenten in het teken van de aardappel en van zetmeel. De aardappel werd indertijd in Brandenburg, waarvan Potsdam de hoofdstad is, ingevoerd door Frederik De Grote. De eerste reeks experimenten – met zowel biolo-gische, chemische als fysische aspecten – ging over de groei van de aardappel, de kwaliteit van de grond en het zetmeelgehalte van de aardappel. De tweede reeks had als onderwerp zetmeel en zetmeeltoepassingen zoals zetmeelfolie gemaakt uit aardappelen Het Vlaamse team behaalde brons. De prestaties van onze leerlingen hadden te lijden onder een gebrek aan onderzoeksvaardigheden. Bij de selectie volgend jaar zal zeker rekening gehouden worden met experimenten en zullen de deelnemers daarin ook voorbereid worden. Wie graag de experimenten zelf bestudeert of inspiratie zoekt voor een origineel practicum of eindwerk kan terecht op de website van EUSO België: www.euso.be. Je vindt er niet alleen de opgaven maar ook de geschiedenis en sfeerbeelden van de olympiade. Voor alle bijkomende inlichtingen kun je steeds terecht bij EUSO-coördinator Vic Rasquin ( [email] - tel. 056/21 62 39). Sonja De Craemer (organisatiecomité EUSO) Het gebruik van Wikibooks in de les biologie Iedereen kent wel de elektronische encyclopedie ‘Wikipedia’, al is het maar via de leerlingen, die er te pas en te onpas uit kopiëren voor hun opdrachten. Wikipedia is het bekendste project van de ‘Wikimedia foundation’. Een ander project van deze stichting is ‘Wikibooks’. Webadres: http://nl.wikibooks.org/wiki/Hoofdpagina Wikibooks ziet het als zijn missie ‘kostenloze, complete, foutenvrije en didactisch verantwoorde leereenheden voor studie, instructie en naslag’ aan te bieden aan iedereen die daar nood aan heeft. Een niet weinig ambitieuze doelstelling is het ‘Vanaf begin 2009 aanbieden van het volledige lesboekenpakket voor het middelbaar onderwijs in Nederland en België, dat voldoet aan de leerplannen van beide landen onder de dubbellicentie GFDL/CC-BY-SA’. Hoe werkt het? Net zoals in Wikipedia kan iedereen die dat wil teksten opstarten en wijzigen. Best is dat je je daarvoor registreert. Het verschil met Wikipedia is dat er gestreefd wordt naar grotere, samenhangende gehelen, elektronische leerboeken rond een thema (bv. Erfelijkheidsleer). Je schrijft dus echt een boek via een speciale editor, waar je wel eventjes aan moet wennen. Door bv. gelijkheidstekens te zetten voor en na een zin, maak je hier een titel van. Het aantal gelijkheidstekens geeft de rangorde van de (sub) titel aan, en de layout wordt automatisch aangepast. Ondanks het feit dat iedereen dingen kan wijzigen, hoef je weinig te vrezen voor vandalisme. Elke vorige versie blijft bewaard en kan hersteld worden. Bovendien zijn er actieve ‘moderatoren’ die een oogje in het zeil houden en saboteurs blokkeren. Er bestaat voor elk Wikibook ook een overlegpagina, waar je ideeën, wijzigingen, verbeteringen kunt bespreken met de vorige auteurs. Welke voordelen biedt een Wikibook boven een papieren cursus? Een tekst schrijven voor een Wikibook is misschien wat moeilijker dan een Word-document aanmaken, maar je krijgt er wel een goed gestructureerd document, door gebruik te maken van de standaard boekstructuur. Je kunt door de optie 'Printervriendelijke versie' dadelijk een papieren versie afdrukken, die je aan de leerlingen kunt uitdelen. Via een beamer kun je het Wikibook projecteren, terwijl je les geeft en de leerlingen meevolgen in hun papieren versie. Afbeeldingen, schema's, animaties... kunnen met één klik in het Wikibook gestart worden. Leerlingen kunnen thuis ook weer de bijbehorende weblinks openen en zo hun leerstof visueel herhalen. En waarom de leerlingen niet als groeps-opdracht zelf een Wikibook laten schrijven, bv. in het kader van de 'Onderzoekscompetenties'? De schatkamer Wikimedia Commons Alle Wikimediaprojecten kunnen putten uit een databank met mediabestanden (foto’s, tekeningen, animaties, filmpjes, geluiden…) die vrij te gebruiken zijn in de les. Er zijn auteursrechtelijk drie situaties: - publiek-domein media: iedereen mag deze media onvoorwaardelijk gebruiken. - de GNU-Free-Documentation-License geeft aan dat iedereen de media mag hergebruiken en bewerken, ook commercieel, mits de auteur wordt genoemd, de licentie wordt meegeleverd en de nieuwe versie ook GFDL is. Bij een papieren versie moet je dus ook de licentietekst mee afdrukken. - de CC-BY-SA-licentie: bij deze afbeeldingen, foto’s… is het niet nodig de letterlijke licentietekst mee te leveren, een verwijzing volstaat. Zeker bij de media bestaat er een tendens tot dubbellicenseren (GFDL en CC). Gebruikers kunnen dan kiezen onder welke licentie zij de media willen gebruiken en verspreiden. Ook Wikibooks heeft vanaf 15 april gekozen voor de dubbellicentie. Belangrijker is de ruime keuze, die Wikimedia Commons biedt aan mediabestanden. Er zijn op dit ogenblik meer dan 1,3 miljoen bestanden beschikbaar. Soms vind je dezelfde afbeelding terug in verschillende talen of genummerd, zodat ze geschikt zijn voor gebruik in examens of herhalingstesten. Elk Wikibook is via deze databank perfect te illustreren en het is ook de oplossing om afbeeldingen in te voegen in je eigen cursussen. Het webadres is http://commons.wikimedia.org/wiki/Hoofdpagina Het Wikibook 'Evolutie/menselijke evolutie' Een vroeger artikel uit het jaarboek 2001 van VOB over menselijke evolutie is ondertussen herwerkt tot een Wikibook. Daarbij is rekening gehouden met recente vondsten van fossielen en met nieuwe theorieën, die onder andere door DNA-onderzoek bij mens en mensapen tot stand kwamen. Ook in dat opzicht is een Wikibook handig: elk nieuw element dat vandaag bekend geraakt kan morgen al opgenomen worden in het Wikibook. Wie kennis wil maken met de mogelijkheden van een uitgewerkt Wikibook kan doorklikken naar http://nl.wikibooks.org/wiki/Evolutie/ de_menselijke_evolutie Ben je zelf erg tevreden over een hoofdstuk uit je eigen cursus? Herwerk het tot een Wikibook en deel het op die manier met je collega’s. Jos Punie (Vliermaalroot) Happy birthday Mister Flower Power Wie was Linnaeus? Op 23 mei 1707 werd Carolus Linnaeus (Carl von Linné) geboren in het Zweedse Råshult. Als kleine jongen was Linnaeus een heuse spijbelaar. Zijn vader, die dominee was, had hem graag in zijn voetsporen zien treden, maar de kleine jongen was enkel geboeid door de natuur. Hij studeerde voor arts aan de universiteit van Uppsala en genoot er al op jonge leeftijd heel wat faam. De Zweedse Academie voor Wetenschappen zorgde voor de financiële middelen om de jonge wetenschapper van 25 jaar op expeditie naar Lapland te sturen om daar de natuurlijke rijkdommen van het land te onderzoeken. De jaren die daarop volgden, trok hij door de rest van het land, geen uithoek was hem te ver. Hij beschreef in zijn reisverslagen de Zweedse natuur tot in de details en wordt bestempeld als de eerste ecoloog ter wereld. Tijdens zijn trektocht door zijn geboorteland leerde hij zijn echgenote kennen, de naar verluidt mooie Sara Elisabeth Moræa, waarmee hij later 7 kinderen kreeg. Twee ervan stierven op jonge leeftijd. De 18de eeuw was de eeuw van de nieuwsgierigheid, de eeuw van de verzamelwoede en rariteitenkabinetten kregen meer wetenschappelijke aandacht. In 1735 ging Linnaeus in Nederland als privéarts in dienst bij George Clifford, de steenrijke directeur van de Oost-indische Compagnie,. Deze man had te Haarlem een gigantische collectie dieren, zeldzame tropische planten, boeken en herbariumspecimens. Linneaus kweekte er als eerste Europeaan bananen! Hij bracht in 1737 het werk Hortus Cliffortianus uit, waarin hij de collectie van Clifford beschreef en probeerde te ordenen. Linnaeus was een krak in alles wat hij ondernam. Hij behaalde in Harderwijk een doctoraat door zijn bevindingen over malaria, had een succesvolle praktijk als arts in Stockholm, werd in Zweden op handen gedragen door zijn studenten als humoristisch en charismatisch hoogleraar geneeskunde. Zijn humor blijkt ook uit het feit dat hij voor de gewone pad de naam ‘Bufo bufo’ verzon, zijn manier om zijn Franse collega en leeftijdgenoot De Buffon te ‘eren’. Hij heeft de wetenschap 70 boeken en tal van stellingen en documenten nagelaten. De wetenschappelijke wereld viert daarom het Linnaeusjaar ter ere van deze geleerde. Bij leven veroorzaakte hij heel wat commotie door zijn nieuwe inzichten in de plantkunde en het seksleven van planten. Hij gaf de aanzet tot het classificeren van de natuur, maar zijn grootste nalatenschap is de moderne wetenschappelijke naamgeving van planten. Linnaeus is springlevend; elke plant die nieuw ontdekt wordt, krijgt nog steeds een wetenschappelijke naam volgens de regels die hij ons naliet! Momenteel kennen we al meer dan 250 000 wilde plantensoorten. Maar elk jaar worden wereldwijd nog om en bij de 3000 nieuwe soorten ontdekt en die moeten een wetenschappelijke naam krijgen. Die naam wordt niet zomaar willekeurig gegeven maar is aan strikte regels onderworpen. Sinds 1 mei 1753 hanteren alle plantkundigen over de hele wereld dezelfde regels. Dat is de dag dat het belangrijkste werk van Linnaeus verscheen: zijn Species Plantarum. Elke plant hierin kreeg een wetenschappelijke naam die bestaat uit twee delen: een genusnaam gevolgd door het soortepitheton. Voorbeeld: voor de grote en de kleine maagden-palm is dat respectievelijk Vinca major en Vinca minor. Revolutie in het Plantenrijk Linnaeus heeft naast boeken vol plantennamen nog heel wat meer nagelaten. In één van zijn andere belangrijke werken Systema Naturae (gepubliceerd in 1735 en reeds volledig naar het Nederlands vertaald in 1773) deelt Linnaeus de natuur in 3 grote groepen in: planten, dieren en mineralen. Elke groep deelt hij verder in tot steeds kleinere groepen zoals ordes, klassen, geslachten en soorten. Het Plantenrijk classificeerde hij aan de hand van de voortplantingsstructuren. Hij maakte 24 klassen, o.a. gebaseerd op het aantal meeldraden. Erg opzienbarend voor die tijd, omdat hieruit bleek dat planten ook aan seksuele voortplanting doen. Hoewel de classificatie van het Plantenrijk momenteel door meer gesofisticeerde onderzoeksmethodes als elektronenmicroscopie en DNA-analyses helemaal dooreen geschud wordt, blijven ook vandaag nog plantengroepen die door Linnaeus in het leven geroepen werden (bv. vlinderbloemigen en lelieachtigen) als afgebakende groep herkenbaar. Linnaeus was ook een inspiratiebron voor één van die andere grote geleerden uit de natuurweten-schappen: Charles Darwin. Met name het feit dat Linnaeus de mens ‘Homo sapiens’ indeelde bij de zoogdieren onder de groep van de apen en ook het idee van ‘vechten om te overleven’ uit Linnaeus’ Politia Naturae lagen aan de basis van Darwin’s belangrijkste theorieën. Toch geloofde Linnaeus in het creationisme. In één van zijn onbescheiden uitspraken zei hij zelf: “God schiep de dingen en Linnaeus ordende ze”. Na 300 jaar naamgeving zal het niet verwonderen dat hier en daar een wetenschapper zijn creativiteit op hol sloeg bij het ontdekken van een nieuwe plant- of diersoort. Wat te denken van Gammar-acanthuskytodermogammarus loricatobaicalensis, Ia io, Abra cadabra, Gelae donut, Vampyroteuthis infernalis, Draculoides bramstokeri, Campsicnemius charliechaplini, Bufonaria borisbeckeri, Mozartella beethoveni, Panama canalia, anagrammen als Lobivia en Guamatela of palindromen als Orizabus subaziro en Xela alex? Meer curiositeiten kun je vinden op http://home.earthlink.net/~misaak/taxonomy. html Linnaeus stierf op 10 januari 1778. In de periode na zijn dood was de ‘Linnaeaanse plantkunde’ erg populair in Europa. Zo ook bij ons waar Natalis-Joseph de Necker een flora opstelde volgens de classificatie van Linnaeus. Van der Stegen de Putte en Rozin waren aanhangers van Linnaeus en richtten in 1795 de ‘Sociéte d’histoire naturelle’ op. Rozin was een Zweed en had les gekregen van Carolus Linnaeus jr. Beiden gaven les aan de centrale school te Brussel en stonden letterlijk aan de wieg van wat later de Plantentuin geworden is. Plantentuin viert 300ste geboortejaar van Linnaeus, de vader van de plantkunde. • Planten classificeren volgens hun verwantschap, daarvoor worden vandaag ondermeer hypermoderne DNA-technieken gebruikt. In de Plantentuin wordt getracht met deze technieken te achterhalen hoe de 13 000 soorten van de koffiefamilie onderling verwant zijn. • Een tuin waarin de planten gerangschikt staan volgens de indeling in het plantenrijk? Typisch iets voor botanische tuinen. De Plantentuin heeft er maar liefst twee! Het zogenoemde ‘Herbetum’ vol kruidachtige planten en het ‘Fruticetum’, de collectie bomen en struiken. Hier staan de planten ingedeeld volgens familie, orde en klasse. Je loopt door een levend plantenboek. • Voor schoolgroepen is er een atelier rond het nut van classificeren: ‘Op zoek naar de plant die je leven kan redden’, heel het jaar door te reserveren (02/260 09 69). Officiële website over het Linnaeusjaar: www.linnaeus2007.se Persmededeling Plantentuin Stages – bijscholingen – symposia Vliebergh Biologie 2007 Plaats: Auditorium en practicumlokalen van het zoologische instituut, Naamsestraat 59, 3000 Leuven Datum Donderdag 23 augustus 2007 van 10.00 tot 16.00 uur. Vrijdag 24 augustus 2007 van 10.00 tot 16.00 uur. Onderwerp Microscopie in de klas. Doelgroep Leerkrachten S. O. 1ste, 2de en 3de graad, pedagogische begeleiders, docenten hogeschool. Om organisatorische redenen wordt het aantal deelnemers beperkt tot 120. Programma - Tips voor de vertaling van het microscopisch beeld naar een realistische werkelijkheid; evaluatie (Ignace Nerinckx en Rudi Gysegom - Vliebergh) - Tips voor het werken met en onderhouden van de microscoop (Herman Snoeck - KAGM, VOB). - De deelnemers worden over 4 groepen verdeeld. Er wordt gewerkt met homogene groepen (regenten/licentiaten). Elke groep kan alle werkwinkels volgens. Werkgroep 1 Plantencellen onder de microscoop (1ste en 3de graad) (Frans Desfossés - KAGM-VOB) Werkgroep 2 Een eenvoudig preparaat van spierweefsel maken (2de graad) (Herman Snoeck - KAGM-VOB) Werkgroep 3 Eenvoudige preparaten van long- en zenuwweefsel maken (1ste en 2de graad) (Etienne Mahieu - KAGM) Werkgroep 4 Eenvoudige preparaten van nierweefsel maken (1ste en 3de graad) (Frank Van Campen - KAGM) Werkgroep 5 Mossen, varens, paardenstaarten en paddenstoelen onder de microscoop (2de graad) (Michel Asperges - VOB) Werkgroep 6 Keuze van de deelnemers of eencelligen (1ste, 2de of 3de graad) (kweek Frank Van Campen - KAGM) Inschrijving on-line Schrijf je on-line in via de site http://www.kuleuven.be/admin/al/niv3pbis/nascholingen/BIO14/formulierBIO14.htm (code BIO14) of telefonisch via 016/32 94 09. Prijs 50 € inclusief boek ‘Microscopie als hobby’. Hierin staan alle teksten en nog veel meer. Prijs 40 € exclusief boek ‘Microscopie als hobby’ (voor diegenen die het boek al hebben) Stort de som van 40 euro (50 euro indien boek gewenst) op rekeningnummer 734-0066603-70 van het Vliebergh-Senciecentrum, Zwartzustersstraat 2,. 3000 Leuven Gelieve bij de betaling duidelijk het gestructureerd nummer 400/0000/54906 te vermelden. Leergang ingericht in samenwerking met - Vliebergh Katholieke Universiteit Leuven - Vliebergh Katholieke Hogescholen Brussel - Leuven - Mechelen - Koninklijk Antwerps Genootschap voor Micrografie KAGM - Pedagogische Begeleiding Mechelen - Brussel   Gezocht: vrijwillige lesgevers Natuur- en milieueducatie wordt steeds belangrijker in onze geglobaliseerde wereld. Het Centrum Voor Natuur- en milieueducatie vzw (CVN vzw) is een vrijwilligersorganisatie die o. m. de cursus Natuurgids organiseert. Deze cursus bestaat uit 15 binnenlessen en 15 natuurexcursies en biedt de deelnemers een ruime basiskennis over natuur. De cursus wordt, verspreid over gans Vlaanderen, ongeveer 15 keer per jaar georganiseerd. Misschien wil je hieraan met jouw capaciteiten als lesgever en vakdeskundige wel een steentje bijdragen door als vrijwillig lesgever gemotiveerde volwassenen te laten kennismaken met jouw vakgebied? Voor enkele provincies zoeken we nieuwe lesgevers voor volgende lessen: - Planten - Dieren - Ecologie - Landschapsecologie - Evolutie en diergedrag - Fysisch milieu - Landschappen Het is telkens een les van 3 uur. De doelstellingen en kernbegrippen voor alle lessen liggen vast, cursustekst en lesmateriaal zijn beschikbaar bij het CVN. We zoeken lesgevers voor cursussen overdag en/of op een weekavond en/of in het weekend. Deze vrijwilligersprestaties zijn onbezoldigd en sporadisch (enkele lessen per jaar), terugbetaling van vervoersonkosten is er wel. Uiteraard biedt de provinciale educatieve medewerker van het CVN je de nodige ondersteuning. Ook voor de beginnerscursus Natuur-In-Zicht (5 lessen en 5 excursies) zoeken we op enkele plaatsen nog lesgevers voor de lessen - Planten - Dieren - Landschappen en biotopen - Ecologie - Biodiversiteit Volledig uitgewerkt lesmateriaal is ter beschikking. Tenslotte zoeken we vrijwilligers met goede sociale en organisatorische vaardigheden en verantwoordelijkheidszin voor het begeleiden van een volledige cursus Natuurgids of Natuur-In-Zicht. Mail voor meer info naar stella@c-v-n.be of bel tijdens de kantooruren op 03/226 02 91. Kijk ook eens op onze website www.c-v-n.be (N. v.d. r. de redacteur van BIO is ook lesgever bij CVN. Info op 03/237 99 52.)   Richtlijnen voor auteurs Teksten (in Word- of pdf-formaat) voor het Jaarboek worden enkel aanvaard als ze op volgende manier zijn opgemaakt. Het VOB-Jaarboek is 16 cm breed en 24 cm hoog. Formaat tekstblok per pagina: 12 cm breed, 20 cm hoog Paginanummering: géén Uitvulling tekst: tussen linker en rechter marge Afbeeldingen: zwart-wit, kleur enkel na toestemming van de redacteur Lettertype titel: TIMES NEW ROMAN 17 punten (hoofdletters, vet) Lettertype hoofding hoofdstuk: Times New Roman 14 punten (vet) Lettertype hoofding alinea: Times New Roman 12 punten (vet) Lettertype tekst: Times New Roman 12 punten Lettertype voetnoten: Times New Roman 8 punten Op deze manier wordt het werk van de (toekomstige) redacteur véél verlicht. Teksten voor het Jaarboek 2008 kunnen ingezonden worden tot voor de kerstvakantie, voorlopig naar de secretaris [email]. Koninklijk Antwerps Genootschap voor Micrografie Het KAGM houdt elke maandag van 20 tot 22 uur een werkavond in de bioruimte van de UA, Groenenborgercampus (ex-RUCA), Groenenborgerlaan 171, 2020 Antwerpen. De bioruimte is te bereiken vanaf parking 2, tussen de gebouwen U en S langs het hellend vlak naar beneden. Iedereen die geïnteresseerd is in microscopie als hobby is van harte welkom. Hieronder het programma voor de volgende maanden. (P preparaat maken; C causerie; D diversen). 02/07 – C LED-verlichting bij fasecontrast 09/07 – P Blad Araucaria angustifolia 16/07 – P Een plantaardig preparaat 23/07 – D Plankton bekijken 30/07 – D Microscoop met LED-verlichting 20/08 – P Zaaddoos vingerhoedskruid 27/08 – C Flitsverlichting op de microscoop 03/09 – D Brainstorming 75 jaar KAGM.